Beter 27 (taalfouten)

door vkredactieblog

Volkskrant-redacteuren Jean-Pierre Geelen en Bart Koetsenruijter houden al sinds jaar en dag een taalrubriek bij over al dan niet vermeende fouten in de krant. Zij sturen dit vervolgens door via de mail aan hun collega’s. Vanaf nu zullen we dit ook integraal doorplaatsen op ons blog, omdat het te leuk is om allen binnen beperkte kring te verspreiden. Vind ik dan.

Deze onderstaande aflevering is van Jean-Pierre.

Nee maar! Jazeker. We zijn er weer. Met post van een trouwe lezer: René Appel, Amsterdam, schrijver van beroep.

Wat mailde hij? Dit: ‘Vandaag stond weer in de krant dat het ‘onverantwoordelijk’ was om iets te doen i.p.v. ‘onverantwoord’. ‘Verantwoordelijkheid’ en ‘verantwoording’ worden steeds meer door elkaar gehaald.’

Heeft hij gelijk? De factcheckers van VK First hebben het uitgeplozen: het valt reuze mee, maar het gaat wel eens fout, ja. Zoals inderdaad in het stukje dat Appel bedoelde, uit de krant van 7 september jl

En hier,  in de krant van 4 juli. Een citaat van PVV’er Wim Kortenoeven, maar ook fouten in een citaat hoeven niet zomaar te passeren:

Het beleid had hier dus ‘onverantwoord’ moeten heten. Leg even uit: wat is de regel? Het is lastige materie. In het Stijlboek van de Volkskrant moeten we het doen met deze enige regel: ‘Iemand legt verantwoording af over of voor zijn daden. Iemand draagt de verantwoordelijkheid voor zijn daden.’

Daarmee zijn we er niet.  Nee. Website Villamedia plaatste eens deze taaltip:

‘De betekenissen van onverantwoord en onverantwoordelijk liggen erg dicht bij elkaar. Beide woorden kunnen gebruikt worden in bijvoorbeeld een onverantwoord(elijk)e actie, onverantwoord(elijk) bezig zijn en onverantwoord(elijk) gedrag; de nuances verschillen wel. Volgens Van Dale Hedendaags Nederlands betekent onverantwoord ‘zo riskant dat het niet te verantwoorden is’; onverantwoordelijk betekent ‘zich geen rekenschap gevend van de gevolgen van zijn daden’. Synoniem met onverantwoordelijk is roekeloos. Het verschil zit vooral in het perspectief: bij een onverantwoord(elijk)e actie slaat onverantwoord op de actie zelf, terwijl je bij onverantwoordelijk eerder doelt op de persoon die die actie uitvoert.’

 Uit de site van de Taalunie:

De verantwoording dragen is een veelvoorkomende contaminatie van de verantwoordelijkheid dragen voor iets en iets voor je verantwoording nemen. Beide woorden zijn afgeleid van het werkwoord verantwoorden; verantwoording rechtstreeks, maar verantwoordelijkheid indirect via het bijvoeglijk naamwoord verantwoordelijk.

Als je voor iets de verantwoordelijkheid draagt, ben je ervoor verantwoordelijk en kun je ervoor ter verantwoording worden geroepen. Andersom: als je iets voor je verantwoording hebt genomen, draag je daarvoor verantwoordelijkheid.

 Ter illustratie een nieuwsbericht van vorig jaar op NU.nl:

Kop: ‘Eurobondsplan Barroso onverantwoordelijk’. In het bericht de zin: ‘Ik vind het onverantwoord van mijnheer Barroso om de discussie over euro-obligaties opnieuw aan te zwengelen”, aldus Rösler, die ook minister van Economische Zaken is.’

 Ik vat em. Doe er nog maar eentje dan uit onze kolommen. Om het af te leren. Komt ie, uit de economiepagina’s van 22 juni:

Maar het gaat dus ook vaak goed? Zeker. Al blijft er voor de kommaneuker gelukkig altijd genoeg over. Neem deze, uit de krant van 11 september, in een stuk over het geruzie tijdens onze verkiezingen.

Niks mis mee, toch?  Neuh. Behalve dan dat Vlaamse lezers dus kennelijk geleerd hebben dat die gekke Ollanders onverantwoord bestuur in zekerder tijden wél een optie vinden. Nee, die Bélgen zijn lekker bezig.

Advertisements