Beter: hilarisch, iconisch, extreem

door vkredactieblog

De lezer komt uit Haarlem en kennen we ook als schrijver. Zijn hartekreet komt op een meteorologisch geschikt moment. Jacques de Jong uit Haarlem schreef deze week:

‘Misschien moet de redactie eens kijken naar de letterlijke betekenis van het woord extreem. Nu weer wordt er ‘extreme ontwrichting’ van het verkeer gemeld voor vrijdag. Niemand die dat nog kan waarmaken. Vorm van angst zaaien die nergens voor nodig is. Een paar centimeter sneeuw kun je niet extreem noemen.’

Wat is die letterlijke betekenis dan? ‘Buitengewoon, buitensporig’. En in de combinatie ‘extreme omstandigheden’: ‘Weersomstandigheden die gekenmerkt worden door buitensporige droogte, koude of hitte of door zeer veel neerslag, waardoor schade wordt toegebracht aan de flora en fauna of overlast optreedt voor de mens.’

Dus de schrijver heeft gelijk? Ja. En dat niet alleen: hij maakt melding van de menselijke gewoonte waaraan we hier al eerder aandacht besteedden: de neiging (behoefte) zaken krachtiger te formuleren dan nodig.

O ja: zeer, erg, heel. Het verkeerde gebruik van ‘letterlijk’ (zie Beter 34) valt er ook onder. Dat is zelfs aan een trendachtige opmars bezig. Zoals eerder het woord ‘hilarisch’ en op dit moment ook het woord ‘iconisch’.

 beter38_1

(15 november, V14)

 beter38_2 

(22 november, V21)

 beter38_3 

(24 november, 13)

 beter38_4

 

(1 december, 34)

 beter38_5 

(28 november, V8)

 Zeg het maar, wat is er mis mee? Met elk voorbeeld afzonderlijk niet veel, maar wat het is met dit soort ‘grote’ woorden: hoe vaker je ze leest, hoe meer ze aan grootheid inboeten. Dus vraag je bij het gebruik van zo’n woord altijd even af of het wel echt nodig is, en of wat je beschrijft wel echt hilarisch, iconisch of extreem is .

Overigens geeft Van Dale als betekenis van ‘iconisch’: ‘beeldend van aard, als een beeld: de taal van de bijen is iconisch.’

Ik zou bijna zeggen: hilarisch. Doe maar niet, onbegrijpelijk lijkt me voldoende.

Bart Koetsenruijter is redacteur V en Kunst van de Volkskrant

Advertenties