Ombudsvrouw over melden Marokkaanse afkomst

door vkredactieblog

margreetvermeulen‘Het zijn Marokkanen. Waarom houdt de Volkskrant dat achter?’, vroeg een lezer mij naar aanleiding de gewelddadige dood van de 41-jarige grensrechter. Twee dagen later kreeg deze lezer zijn zin. Toen werd alsnog gemeld dat twee van de drie verdachten ‘vermoedelijk van Marokkaanse afkomst zijn’. Waarop weer andere lezers zich afvroegen wat dat er eigenlijk toe deed.

De verslaggevers die over het voetbaldrama schrijven, hebben de afkomst van de verdachten de eerste dag niet gemeld omdat ze er niets over wisten. Officiële bronnen lieten er niets over los. De uitspraak van de voorzitter van BuitenBoys, dat het ‘drie Marokkanen’ waren, hoorden de verslaggevers pas op dag twee. Maar die uitspraak schreven ze niet op. ‘Dat is een observatie van buitenaf. Daar kun je niet op afgaan’, vindt de verslaggeefster. Ze kreeg deels gelijk, want achteraf lijkt die uitspraak niet helemaal te kloppen.

Het al dan niet vermelden van de afkomst van verdachten is een dilemma. De krant wil graag informeren, maar niet nodeloos stigmatiseren. Het Stijlboek van de Volkskrant schrijft voor dat de afkomst van verdachten níét wordt gemeld, tenzij het nodig is voor een beter begrip van het gebeurde. Als iemand een moord pleegt om de eer van zijn familie te redden, is de achtergrond van de dader relevant. Maar als een Antilliaanse buschauffeur een ongeluk veroorzaakt, is het vermelden van zijn afkomst niet van belang – zelfs een beetje potsierlijk. Tenzij Antilliaanse buschauffeurs om de haverklap brokken maken.

Met deze voorbeelden zal iedereen het wel eens zijn. Maar in dit voetbaldrama ligt het niet zo simpel. Omdat de verslaggevers (op dit moment) slechts zekerheid hebben over de afkomst van één verdachte. En nog niet duidelijk is of de wandaad iets met die afkomst te maken heeft. Daar is weinig op af te dingen.

De hoofdredacteur vindt dat ook, maar zegt tegelijkertijd: ‘Er zijn eerder verhalen in de media verschenen over multicultureel ongemak rond de voetbalvelden. De club komt uit Amsterdam Nieuw-West, vaak beschreven als een wijk waar allochtone jongeren een specifiek soort ordeproblemen veroorzaken. Daardoor vraag je je als lezer bij dit nieuws toch meteen af of dit inderdaad Marokkaanse voetballers waren, zoals het verwachtingspatroon dicteert. Of waren het autochtone jongens? Dat doorbreekt het verwachtingspatroon. Ik vind beide gegevens relevant. De krant kan die zaken beter benoemen, mits het zorgvuldig gebeurt.’

Een aantal lezers weet het zeker: met de verkleuring van het amateurvoetbal is de verruwing toegenomen. Vooral Marokkaanse jongens hebben een slechte naam. Logisch dat ze van de krant willen weten of het Marokkanen waren. Daar staat tegenover dat er geen hard bewijs is dat kleur een rol speelt in de ellende op en rond het veld. In onderzoeken naar voetbalgeweld wordt etniciteit niet geregistreerd. Het zou niet de eerste keer zijn dat het publiek en de media allochtonen de schuld geven van narigheid (treinterrorisme, de moord op Vaatstra) terwijl ze er part noch deel aan hadden.

Alles overziende is het duidelijk dat vroeg of laat de etnische achtergrond van de jongens hoe dan ook in het nieuws zou komen. Zelfs als het autochtone jongens blijken te zijn. Zoals het ook nieuws was dat Pim Fortuyn werd vermoord door een autochtoon.

Toen de PVV aankondigde een Kamerdebat te willen over het ‘Marokkanenprobleem en het racistische geweld’ , was de afkomst van de verdachten meteen relevant geworden – of liever gezegd relevant gemaakt. De krant kon er niet meer omheen te melden dat twee van de drie verdachten ‘vermoedelijk van Marokkaanse afkomst’ zijn.

Ook zonder de PVV was er een moment gekomen waarop de krant de afkomst van de verdachten was gaan vermelden. Iedereen wil weten wat voor soort jongens een grensrechter die op de grond ligt nog in de buik en tegen het hoofd trappen, zoals gebeurd schijnt te zijn. In profielschetsen gaat de krant natuurlijk onderzoeken hoe het zo ver heeft kunnen komen. Hebben deze verdachten meer op hun kerfstok? Faalden hun opvoeders? Uit wat voor milieu komen ze? In zo’n verhaal kan de eventuele etnische achtergrond van de verdachten niet ontbreken. Ook niet in de Volkskrant.

Margreet Vermeulen is Ombudsvrouw van de Volkskrant

Advertenties