Redactieblog Volkskrant

Maand: januari, 2013

Bereik nieuwssites in december: NOS en NU zakken weg

laurens_klein4Daar is ie weer: de maandelijkse rapportage van STIR waarin het bereik van de Nederlandse sites wordt gemeten. Hierin uiteraard ook de nieuwssites. Tuurlijk, STIR is niet onfeilbaar en er is – zeker in het vigerende mobiele tijdperk – veel kritiek op de meetmethoden. Maar een alternatief hebben we niet. En ook: zolang we stijgen, zijn we blij en tevreden.

stirdecember2012

En stijgen deden we met Volkskrant.nl: met maar liefst 8 procent naar ruim 1,7 miljoen unieke bezoekers. Van de top3 wist alleen Telegraaf.nl – heel licht – te stijgen; zowel NOS.nl als Nu.nl daalden in bereik. Andere groeiers waren Parool.nl (3 procent), AD.nl (6 procent) en NRC.nl (6 procent).

Overigens was december een rustige nieuwsmaand. Zo verging de wereld uiteindelijk niet op 21 december. De top10 van meestgelezen berichten op Volkskrant.nl van die maand:
1. Dronkers-lijst van schoolprestaties
2. Acteur Jeroen Willems overleden
3. Waarom ik niets geef aan Serious Request
4. ‘Marokkaanse macho’s accepteren geen autoriteit van vreemden’
5. ‘De doodschoppers zijn nu helden die onterecht vastzitten’
6. Jasper S. bekent moord op Marianne Vaatstra
7. Jeugdzorg: jongen die rauw eet moet met spoed uit huis
8. Wat bezielde Jan Vlug, de advocaat van Jasper S.?
9. ‘De VARA is nog niet toe aan vervelende zwarten’
10. 21 december is begonnen, maar Kribati bestaat – waarschijnlijk – nog

Laurens Verhagen – Hoofdredacteur Volkskrant.nl

Advertenties

Beter: poep, de bruine motor

geelen1De lezer: een taalfanaat die zich meldde bij collega J. Stam. Het ging om dit zinnetje, in een repo over ‘snorscootervrije fietspaden’ in Amsterdam-West:

beter41

‘Je kunt’ en ‘je wil’ in een zin, is ‘taalkundige onzin’, verweet de lezer Stam.

 Is dat zo?

 Lastige kwestie, die vaak voorkomt bij de tweede persoon enkelvoud van de werkwoorden kunnen, zullen en willen. In dit geval had evengoed kunnen staan: ‘Je kan in dit land invoeren wat je wilt’. Geen lezer die erover zou struikelen, vermoedelijk, behalve de puristen.

 Maar wat is het verschil?

Spreektaal versus schrijftaal. De Taalunie noemt het gebruik van ‘Je kan’ in plaats van ‘Je kunt’ informeler, maar zeker aangezien een reportage nogal eens spreektaal citeert, kan dat prima. Tegelijk, zoals Onze Taal schrijft: ‘Je kunt, je zult en je wilt komen op schrift bij veel mensen stukken verzorgder over.’

Algemener geaccepteerd is het als ‘je’ niet zozeer slaat op een jij-persoon, maar eerder ‘men’ betekent. Zoals in de zin (we plunderen weer even schaamteloos de site van Onze Taal): ‘Je kan tegenwoordig met de trein van Enschede naar Münster’.

 Maar in het voorbeeld uit de snorscooterrepo was ‘Je kunt’ ook bedoeld als ‘men kan’.

Is wat voor te zeggen. Had dus misschien beter ‘Je kan’ kunnen staan, maar nogmaals: een kniesoor die…

 Verder nog wat leuks bij de post?

Jawel. Deze, uit de krant van 14 januari:

 beter41_2 

Benzine uit koeienstront, mooi toch?

Zeker; Poep, de bruine motor. Totdat lezer Pieter Markus zich meldde, en wees op een vermoedelijke vertaalfout. Hij schreef: ‘In India is het gebruikelijk om dierlijke uitwerpselen te verzamelen, te laten drogen in de zon, en te gebruiken als brandstof voor vuurtjes waarop gekookt wordt. Te vergelijken met het gebruik van turf als brandstof. Fuel had dus vertaald moeten worden met brandstof.’

Over vertalen gesproken…

Inderdaad. We kregen een leuk lesje binnen voor onze redactie Scheepvaart, naar aanleiding van een fraaie fotorepo met bijgaande intro (ook al uit de krant van 14 januari):

 beter41_3 

Vertel.

Het woord is aan de lezer, Louis Dirksen, zeerot met een vermakelijk college. Hij schreef:

‘Voor de niet -maritieme lezers: m/v betekent motorvessel; Engels voor motorschip. Een vaartuig dat de wereldzeeën met vracht of passagiers bevaart is een schip. Een motor- of een stoomschip. In het Engels SS of MV. Een deelteken tussen die letters is net zo absurd als dat in het eerste zinnetje van dit epistel.’

Klinkt alsof hij er verstand van heeft.

Inderdaad. Vandaar dat we zijn lesje nog maar even vervolgen, voor wie het ooit te pas komt:

‘Windjammers zijn zeilschepen. Laura Dekker bevoer de zeeën met haar zeilboot. Vissers vormen een uitzondering. Zij varen op een vissersschip of een vissersboot. Sommige marinemensen varen in een onderzeeboot, maar ja, die vaart dan ook onder water.

En mocht u ooit een artikel schrijven over de sleepvaart: het vaartuig dat door een sleepboot wordt gesleept heet een sleepschip. Ofschoon dat natuurlijk in zijn werkzaam leven best weer een sleepboot kan zijn.

Als de onbekendheid met maritieme termen verder toeneemt vrees ik dat binnenkort een artikel wordt geproduceerd dat schepen van onze Koninklijke Marine voorziet van het voorvoegsel HMS in plaats van Hr.Ms. Overigens mag dan weer wel voor Hr. Ms. het lidwoord “de” worden gebruikt omdat Hr. Ms de afkorting is voor Hare Majesteits (schip). En voor de geïnteresseerde landrot: HMS betekent Her Majesty’s Ship. Van “the Queen”, dus.

Niet doen.

Wat?

Nu zeggen dat de beste stuurlui aan wal staan.

Jean-Pierre Geelen is beroepskijker van de Volkskrant.

 

 

Nieuwe rubrieken op Volkskrant.nl

laurens_klein4De vaste lezers hebben het al gezien: Volkskrant.nl is twee rubrieken rijker. De eerste is het voetbalblog ‘de Zestien’. De statistieken rukken op in het professionele voetbal. Er wordt verder gekeken dan alleen naar winst of verlies. Wij gaan daarbij helpen. Zo’n drie keer per week publiceren we blogs over voetbal op basis van harde data.

Onder leiding van Michiel de Hoog – oud-Volkskrantjournalist- en in samenwerking met de krant schrijven meerdere voetbalfanataci- en statistici hier aan mee. De eerste bijdrage ging over Feyenoord. Infostrada-analist Simon Gleave betoogde hier dat Feyenoord wel eens kampioen kan worden dit jaar. Voor alle duidelijkheid: dat was vóór Ajax-Feyenoord (3-0).

Een ander blog ging over de zogenoemde de Totale Schoten Ratio (TSR). Dit schijnt een van de beste statistische eenheden te zijn om de kwaliteit van ploegen te meten. Dat is het aandeel van een ploeg in het totaal aantal schoten van een wedstrijd. Wat blijkt nu? De TSR van ploegen blijkt over seizoenen vrij constant te zijn, constanter dan welke eenheid ook. De ploeg met de hoogste TSR wint niet altijd, maar wel meestal.

Goed. De sportliefhebber mag er zijn voordeel mee doen.

Een andere nieuwe rubriek is de ‘4 uur nieuwsbreak’. Hierin laten we prominenten aan het woord over het nieuws van vandaag. De eerste afleveringen waren met Wouke van Scherrenburg, Boris van der Ham en met Cécile Narinx. En vandaag met Marianne Zwagerman.

Ombudsvrouw Volkskrant over cookies

margreetvermeulenHet is slikken of stikken op de site van de Volkskrant. Als u het groene V’tje niet aanklikt om cookies te accepteren, gaat de site voor u op slot. Jammer dan. ‘De Volkskrant staat volkomen in zijn recht’, mailt een lezer, ‘maar wat een klantonvriendelijke actie. Cookiechantage!’

Als ombudsvrouw van de redactie behandel ik in principe alleen klachten over de inhoud van de krant en de site. Gezien de boosheid over het cookiebeleid van de site wil ik toch een aantal vragen beantwoorden.

Volgens de cookiebepaling in de gewijzigde Telecommunicatiewet moeten websites de gebruiker duidelijk informeren over cookies, én toestemming vragen (artikel 11.7 a lid 1). Sommige nieuwswebsites doen dat heel omfloerst. Nrc.nl kun je ook zonder toestemming bekijken. Pas als je een filmpje wilt zien of een artikel wilt delen via bijvoorbeeld Twitter wordt toestemming gevraagd. Telegraaf.nl vraagt helemaal geen toestemming, maar volstaat met een regeltje onderaan de pagina: ‘Deze website maakt gebruik van cookies. Klik hier voor meer informatie.’

Nos.nl heeft een site mét en een site zonder cookies ingericht. De cookieloze Nos.nl heeft kraak noch smaak. Maar het is wel chic de bezoeker die absoluut niet gevolgd wil worden op internet een keus te geven.

De manier waarop Volkskrant.nl de gebruiker sinds 1 januari informeert, is helder en eerlijk, maar komt wel een beetje bot over. ‘Toestemming geven en anders hoepel je maar op’, schrijft een lezer. De hoofdredacteur van de site zegt daarover. ‘Dat klopt. Maar volgens ons laat de wet ons weinig andere keus.Wat Telegraaf.nl bijvoorbeeld doet, is volstrekt niet voldoende.’ Een extra, cookieloze site is voor hem geen optie want te kostbaar. ‘Laten we eerlijk zijn. Volkskrant.nl biedt gratis nieuws. We vragen iets terug. Als je dat niet wilt, pech.’

Voor alle helderheid: websites plaatsten altijd al cookies, maar u werd niets verteld of gevraagd. Gratis nieuws (van Nu.nl tot en met buienradar) blijkt bij nader inzien niet echt gratis. U hebt al die tijd ‘betaald’ met informatie over uw surfgedrag.

Bepaalde cookies onthouden gegevens van bezoekers. Ze zorgen ervoor dat u niet steeds opnieuw hoeft in te loggen. Voor deze cookies, die noodzakelijk zijn voor de gebruiker en niet voor de website-eigenaar, is geen toestemming nodig. De toestemming is wel nodig voor cookies waarmee bezoekersaantallen worden gemeten. Die zijn cruciaal. Een website die zijn bereik niet meet, raakt zijn adverteerders kwijt.

Toestemming is uiteraard ook nodig voor bigbrotherachtige cookies die bijhouden welke sites u bezoekt, welke advertenties u bekijkt, over welke thema’s u leest. Met deze informatie bouwen websites een ‘profiel’ van u, zodat u vooral informatie en advertenties krijgt voorgeschoteld die bij uw profiel passen.

Dit volgen van uw surfgedrag op internet (‘behavorial targeting’) doet Volkskrant.nl niet, onderstreept de baas van de site.

Dat is mooi, maar het is toch wel even schrikken als je pagina http://www.volkskrant.nl/cookiewetgeving bestudeert. Volkskrant.nl kijkt niet over uw schouder mee als u op het net surft, maar dat kunnen sociale media wel doen via Volkskrant.nl. Tenminste bij bezoekers die zijn ingelogd op Twitter of op Facebook. En als u via Volkskrant.nl een filmpje bekijkt op YouTube, kan YouTube een cookie bij u plaatsen om (tien jaar lang!) uw klik- en surfgedrag op internet te onthouden. Onder het kopje ‘interesses’ lees ik ook dat Volkskrant.nl informatie over uw surfgedrag doorgeeft aan andere websites.

Al deze gegevens zijn overigens alleen herleidbaar naar uw computer, niet naar uw persoon, huis- of mailadres. Maar goed, nieuwsconsumenten die niet gevolgd willen worden, kunnen beter niet surfen naar de Volkskrantsite – of om het even naar (vrijwel) welke site dan ook. Want sites zelf kunnen wel beloven uw surfgedrag niet te volgen, ze kunnen niet garanderen wat sociale media, adverteerders of Google wel/niet doen.

Lezers van de gratis Volkskrantsite kunnen ervoor kiezen de site niet te lezen. Anders liggen de zaken voor Volkskrantlezers met een digitaal abonnement. Als zij cookies weigeren te accepteren, gaat voor hen de onlinekrant op zwart. Terwijl ze ervoor hebben betaald. Dat kan natuurlijk niet.

Margreet Vermeulen – Ombudsvrouw de Volkskrant

Beter: twee keer groter dan

De lezer Olaf Seibert uit Nijmegen

Wat schrijft hij? Dat je het ‘steeds vaker’ (oei) ziet, ‘ook in deze ‘kwaliteitskrant’’(oei).

Wat zag hij? Dit, in de krant van zaterdag 5 januari:

 beter40 

Waarop doelt hij? Seibert:De onjuiste uitdrukking dat iets ‘twee keer groter dan’ iets anders is.’

Leg uit. Er is niet zoveel aan uit te leggen. Het is een kwestie van stampen, uit je hoofd leren, zoals zoveel in taal. Het is ‘A is even groot als B’, ‘A is groter dan B’ en ‘A is drie keer zo groot als B’. Meer variaties hebben we niet. Met dien verstande dat voor ‘groot’ elk ander bijvoeglijk naamwoord kan worden ingevuld. De vorm ‘De belasting is honderd keer groter dan’ is volgens de Taalunie weliswaar toegestaan, maar ze kan makkelijk tot verwarring leiden (is ‘drie keer groter dan’ nu drie keer zo groot als of vier keer zo groot als?). Wij zouden iets verder willen gaan en de constructie, vanwege die verwarring, ernstig ontraden.

Seibert suggereert attent ook nog de oorzaak: ‘Misschien is men bij vergelijkingen bang om ‘als’ te schrijven, want ‘groter als’ is ook fout.’

Een gevalletje hypercorrectie dus, wat veel voorkomt in ons taalgebruik.

Al met al best lastig. Wat had er nu in de krant moeten staan? Vermoedelijk ‘honderd tot tweehonderd keer zo groot als’ en ‘1.300 keer zo hoog als’, want de auteur zal toch niet ‘101 tot 201 keer zo groot als’ en ‘1.301 keer zo hoog als’ bedoeld hebben.

Huh? Laat maar. Gewoon onthouden: keer groter dan bestaat niet

Bart Koetsenruijter is redacteur V en Kunst van de Volkskrant

Weinig klachten over cookies

laurens_klein4Vanaf deze week voldoen we aan de wettelijke verplichting van de OPTA om onze bezoekers aan de site expliciet om toestemming te vragen voor het gebruik van cookies.

Dit gebeurt via een in het oog springende popup. Tot nu toe maakten sites – waaronder ook Volkskrant.nl – via een aparte mededeling wel melding van het gebruik van cookies, maar daarna kon de gebruiker gewoon doorgaan met het bezoeken van de site.

Dat is voor de OPTA niet genoeg. De OPTA eist dat alle gebruikers hier eerst expliciet toestemming voor geven en controleert zodoende alle Nederlandse sites op naleving van de wet. Wie niet aan de regels voldoet, riskeert een boete van maximaal 450.000 euro. Er zijn nog geen boetes uitgedeeld, maar de waakhond sluit niet uit dat dat alsnog gaat gebeuren. De cookiewet is onderdeel van de Telecomwet, die begin mei door de senaat werd goedgekeurd. De Tweede Kamer stemde er een jaar geleden mee in.

Wij hadden verwacht dat de toch opvallende en voor velen irritante (ook wel vergeleken met ‘een snelweg vol drempels’) popup tot veel klachten zou leiden, maar dat valt alleszins mee. In onze mailbox ontvingen we welgeteld zeventien klachten.

Een bloemlezing:

“In verband met het walgelijke cookiebeleid deel ik u mee dat ik vanaf heden uw site NIET meer zal bezoeken. En het interesseert me verder niet wie voor deze flauwekul verantwoordelijk is !”

“Ik merk dat jullie een nieuwe cookieberichtgeving hebben op jullie website, maar voor mensen die allang cookies blokkeren werkt dit averechts. Ik kan zonder cookies te accepteren niet voorbij het toestemmingsscherm komen. In plaats van een allesblokkerend scherm te laten zien is het misschien beter om een kleine footer te laten zien, zoals jullie wel doen als men wel cookies accepteert, of zoals bijvoorbeeld op nrc.nl gebeurt. De huidige methode maakt de website een stuk ontoegankelijker.”

Die kleine footer zie je nu inderdaad nog bij een aantal sites, waaronder NRC.nl, maar dit is niet voldoende voor de OPTA. Ook NRC.nl zal er niet aan ontkomen om expliciet toestemming te vragen.

“Sinds een paar dagen wordt mij op de website de vraag opgedrongen of ik Cookies wil accepteren. Klik ik op nee, wordt mij de toegang tot de website geweigerd. Dus wil ik de website bekijken ben ik verplicht de cookies te accepteren. Wat is dan nog de toegevoegde waarde van de vraag of ik cookies wens te accepteren? Of gaat hier de belangen van de achterliggende stakeholders boven het belang en privacy van de lezer? Wat mijn interesses zijn op internet, gaat een stakeholder niet aan. Mijn browser wist bij afsluiten alle historie, dus elke keer dat ik de site bezoek, krijgen we deze onzin weer. Het argument dat een website niet zonder cokkies kan, kan ik simpel weerleggen. Probeer de webstie van de telegraaf eens. Doe er je voordeel mee. Waarom zijn mijn adresgegevens van belang voor het invullen van dit scherm?”

Ook hier geldt: we zijn verplicht die vraag te stellen, of we het nu leuk vinden of niet. En ook hier geldt: ook de Telegraaf zal zich aan deze wet moeten houden. Dat gaat ongetwijfeld gebeuren. Verder vragen we niet om adresgegevens. Het gaat hier om cookies die niet gekoppeld zijn aan persoonlijke gegevens.

“Betreft de site van de Volkskrant waar ik als lezer gewoon GECHANTEERD wordt!! Ik wil geen cookies of tenminste een keuze. Maar nee, jullie groep zegt gewoon: “je MOET onze cookies accepteren of anders sodemieter je maar op.””

Dat klopt, al zouden we zelf het woord ‘sodemieteren’ nooit gebruiken. En ´chantage´ trouwens ook niet.

Uit een eerste analyse blijkt overigens wel dat de verlichte cookiemelding invloed heeft op het bezoek aan de site. Dat lijkt iets lager te liggen. Maar we moeten dit nog over een langere periode ondezoeken. Opvallend is dat dit effect bij onze collega´s van AD.nl een stuk minder zijn. Hier klikt iedere lezer zonder morren op de groene button. Blijkbaar bent u, beste lezer, een stuk kritischer.

cookiemelding

Laurens Verhagen / Hoofdredacteur Volkskrant.nl

Hoe nieuws zich verspreidt: de gepeste jongen

Elke zaterdag staat in het katern Vonk van de Volkskrant de rubriek ‘Lopend Vuur’. Een rubriek over hoe nieuws zich verspreidt. Omdat het afgelopen zaterdag voor een groot deel over Volkskrant.nl ging, volgt hieronder integraal het stuk van mediaredacteuren Julien Althuisius en Sterre Lindhout.

Het nieuws: Jeffrey Arenz krijgt in veel media aandacht voor zijn pestverhaal, maar na een paar dagen rijzen twijfels over zijn geloofwaardigheid. Wat opvalt:de twijfels blijven lang onbenoemd, ook al wisten sommige media ervan.

Anonieme klachten

Op 10 december krijgt Heleen van Lier, redacteur social media voor Volkskrant.nl, een tweet van Jeffrey Arenz. Of de Volkskrant interesse heeft in zijn brief aan premier Rutte, een oproep om pesten te bestrijden. Opinieredacteur Anna van den Breemer meldt hem telefonisch dat Volkskrant.nl de brief na wat aanpassingen wil plaatsen. ‘Natuurlijk heb ik hem gegoogled’, zegt Van den Breemer. Ze vond het blog waarop twijfels worden geuit over Arenz’ website Skizzle. ‘Maar al die klachten waren anoniem en gingen over het te laat toesturen van een prijs. Daar kon ik weinig mee. Bovendien kwam het op de site onder het kopje Opinie.’ Die avond zit Arenz bij BNN United. Dan noemt hij de naam van ‘meester Paul’ die hem zou hebben uitgelachen toen hij in elkaar werd geslagen.

RTL licht Rutte in

RTL-nieuws meldt dinsdagavond als eerste dat Mark Rutte de brief van Arenz beantwoord heeft. De eerste zin: ‘Premier Mark Rutte is diep onder de indruk van de open brief van Jeffrey Arenz in de Volkskrant.’ Eerder op de dag belde politiek verslaggever Jos Heymans de RVD voor een reactie. De RVD bleek nog niet van het bestaan van de brief op de hoogte. Heymans stuurde die door en sprak af dat RTL als eerste de reactie van Rutte zou krijgen.

Twijfels onbekend

De uitgebreide en openbare reactie van Mark Rutte op Jeffrey Arenz’ brief was voor binnenlandredacteur Anneke Stoffelen reden een ‘snel nieuwsbericht’ aan beide brieven te wijden. In de tweede alinea citeert ze Jeffreys zin over de lachende ‘meester Paul’. Dat Skizzle omstreden was, hoorde Stoffelen de volgende dag. Maar dat zou hoe dan ook weinig invloed hebben gehad op haar afweging, zegt ze. ‘Het waren onduidelijke klachten uit een anonieme bron.’

Geen aanleiding voor onderzoek

‘Vandaag gaan we het hebben over pesten’, opent Paul Witteman de uitzending. Aan tafel gaat Jeffrey Arenz in op de dood van Fleur Bloemen, het 15-jarige meisje uit Staphorst dat zelfmoord heeft gepleegd. Daarna vertelt hij zijn eigen verhaal, inclusief het stuk over ‘meester Paul’, al noemt hij die dan niet bij naam. Eindredacteur Herman Meijer zegt dat het programma Jeffrey uitnodigde ‘vanwege zijn brief aan Rutte en de dood van het meisje in Staphorst.’ Voor de uitzending heeft de redactie uitgebreid met Jeffrey en zijn moeder gesproken. Meijer zag geen aanleiding voor onderzoek naar zijn geloofwaardigheid. ‘De strekking van zijn verhaal heeft veel losgemaakt. Jeffrey heeft daarmee een groot maatschappelijk belang gediend.’

Belletje

Onder de kop ‘BREKEND: Jeffrey’s pestverhaal in twijfel getrokken’ publiceert Aaron Mirck, stagiair bij DeJaap, het bericht dat de directrice van Jeffreys oude school Corinne Sebregts, ontkent dat Jeffrey ooit een meester heeft gehad die Paul heet. Toen Jeffrey Arenz bij Pauw & Witteman weer vertelde over zijn leraar, gingen op de redactie van DeJaap ‘belletjes rinkelen’. Mirck: ‘Dit verhaal leek te schrijnend om waar te zijn. En mocht het wel waar zijn, dan zou die ‘meester Paul’ niet meer voor de klas mogen staan’. Dus besloten ze tot wederhoor. Arenz wil niet reageren. Ook niet na de publicatie van een uitgebreid interview met Sebregts op 17 december. Een dag later publiceert zowel De Telegraaf als het AD over de twijfels.

Het weerwoord

Naar aanleiding van de berichten in De Telegraaf en het AD besluit internetredacteur Laura de Jong van Volkskrant.nl Jeffrey Arenz te bellen voor een reactie. ‘Ik heb hem gevraagd of hij zich kon verdedigen tegen wat De Telegraaf schreef’, zegt De Jong. ‘Uit het telefoongesprek bleek dat hij geschrokken was.’ Volkskrant.nl plaatst het interview waarin Arenz vertelt over het gesprek dat hij inmiddels met Corinne Sebregts heeft gehad ‘om alles af te sluiten’. Op de vraag waar de aantijgingen tegen hem vandaan komen, antwoordt hij ‘weleens foutjes te hebben gemaakt’. Concrete voorbeelden wil hij niet noemen. ‘Het is een kritisch interview’, oordeelt De Jong. ‘De goede verstaander kan zelf zijn conclusie trekken.’

lopendvuur