Ombudsvrouw Volkskrant over cookies

door vkredactieblog

margreetvermeulenHet is slikken of stikken op de site van de Volkskrant. Als u het groene V’tje niet aanklikt om cookies te accepteren, gaat de site voor u op slot. Jammer dan. ‘De Volkskrant staat volkomen in zijn recht’, mailt een lezer, ‘maar wat een klantonvriendelijke actie. Cookiechantage!’

Als ombudsvrouw van de redactie behandel ik in principe alleen klachten over de inhoud van de krant en de site. Gezien de boosheid over het cookiebeleid van de site wil ik toch een aantal vragen beantwoorden.

Volgens de cookiebepaling in de gewijzigde Telecommunicatiewet moeten websites de gebruiker duidelijk informeren over cookies, én toestemming vragen (artikel 11.7 a lid 1). Sommige nieuwswebsites doen dat heel omfloerst. Nrc.nl kun je ook zonder toestemming bekijken. Pas als je een filmpje wilt zien of een artikel wilt delen via bijvoorbeeld Twitter wordt toestemming gevraagd. Telegraaf.nl vraagt helemaal geen toestemming, maar volstaat met een regeltje onderaan de pagina: ‘Deze website maakt gebruik van cookies. Klik hier voor meer informatie.’

Nos.nl heeft een site mét en een site zonder cookies ingericht. De cookieloze Nos.nl heeft kraak noch smaak. Maar het is wel chic de bezoeker die absoluut niet gevolgd wil worden op internet een keus te geven.

De manier waarop Volkskrant.nl de gebruiker sinds 1 januari informeert, is helder en eerlijk, maar komt wel een beetje bot over. ‘Toestemming geven en anders hoepel je maar op’, schrijft een lezer. De hoofdredacteur van de site zegt daarover. ‘Dat klopt. Maar volgens ons laat de wet ons weinig andere keus.Wat Telegraaf.nl bijvoorbeeld doet, is volstrekt niet voldoende.’ Een extra, cookieloze site is voor hem geen optie want te kostbaar. ‘Laten we eerlijk zijn. Volkskrant.nl biedt gratis nieuws. We vragen iets terug. Als je dat niet wilt, pech.’

Voor alle helderheid: websites plaatsten altijd al cookies, maar u werd niets verteld of gevraagd. Gratis nieuws (van Nu.nl tot en met buienradar) blijkt bij nader inzien niet echt gratis. U hebt al die tijd ‘betaald’ met informatie over uw surfgedrag.

Bepaalde cookies onthouden gegevens van bezoekers. Ze zorgen ervoor dat u niet steeds opnieuw hoeft in te loggen. Voor deze cookies, die noodzakelijk zijn voor de gebruiker en niet voor de website-eigenaar, is geen toestemming nodig. De toestemming is wel nodig voor cookies waarmee bezoekersaantallen worden gemeten. Die zijn cruciaal. Een website die zijn bereik niet meet, raakt zijn adverteerders kwijt.

Toestemming is uiteraard ook nodig voor bigbrotherachtige cookies die bijhouden welke sites u bezoekt, welke advertenties u bekijkt, over welke thema’s u leest. Met deze informatie bouwen websites een ‘profiel’ van u, zodat u vooral informatie en advertenties krijgt voorgeschoteld die bij uw profiel passen.

Dit volgen van uw surfgedrag op internet (‘behavorial targeting’) doet Volkskrant.nl niet, onderstreept de baas van de site.

Dat is mooi, maar het is toch wel even schrikken als je pagina http://www.volkskrant.nl/cookiewetgeving bestudeert. Volkskrant.nl kijkt niet over uw schouder mee als u op het net surft, maar dat kunnen sociale media wel doen via Volkskrant.nl. Tenminste bij bezoekers die zijn ingelogd op Twitter of op Facebook. En als u via Volkskrant.nl een filmpje bekijkt op YouTube, kan YouTube een cookie bij u plaatsen om (tien jaar lang!) uw klik- en surfgedrag op internet te onthouden. Onder het kopje ‘interesses’ lees ik ook dat Volkskrant.nl informatie over uw surfgedrag doorgeeft aan andere websites.

Al deze gegevens zijn overigens alleen herleidbaar naar uw computer, niet naar uw persoon, huis- of mailadres. Maar goed, nieuwsconsumenten die niet gevolgd willen worden, kunnen beter niet surfen naar de Volkskrantsite – of om het even naar (vrijwel) welke site dan ook. Want sites zelf kunnen wel beloven uw surfgedrag niet te volgen, ze kunnen niet garanderen wat sociale media, adverteerders of Google wel/niet doen.

Lezers van de gratis Volkskrantsite kunnen ervoor kiezen de site niet te lezen. Anders liggen de zaken voor Volkskrantlezers met een digitaal abonnement. Als zij cookies weigeren te accepteren, gaat voor hen de onlinekrant op zwart. Terwijl ze ervoor hebben betaald. Dat kan natuurlijk niet.

Margreet Vermeulen – Ombudsvrouw de Volkskrant

Advertisements