Redactieblog Volkskrant

Maand: februari, 2013

Beter 43: de impact van diplomatieke kabels

geelen1Mist het hier nou, of ligt dat aan mij?

Huh?

Stond in de krant van 5 februari, op de economiepagina, dus het moet wel waar zijn:

beter43_1 

Is daar iets mis mee?

Bij de ombudsvrouw en het taalloket kwamen talloze mails binnen van lezers die het wit voor de ogen zag.  Een van hen: ‘Tja, ook zonder goud kan het behoorlijk misten.’
Missen in de betekenis van ‘ontbreken’, volgens een lezer is het een samensmelting van ‘ik mis iets’  en ‘er ontbreekt iets’. Anderen hielden het op een anglicisme: ‘Something is missing’, en dan vernederlandst.

En hebben die lezers ook gelijk?

Strikt genomen niet. Van Dale heeft twee lemma’s ‘Missen’. Er staat onder het lemma Missen (2) onder meer als betekenis:
◖leenvertaling van Frans ‘manquer’◗ontbreken  •er mist een letter  •wat hier mist is discipline  •(gewestelijk) dat mist nooit, dat gebeurt altijd.

Een anglicisme is het dus al helemaal niet. En fout is het ook niet. En toch vallen lezers erover, wat zij natuurlijk niet hadden gedaan wanneer de kop had geluid ‘Goud is niet het enige dat ontbreekt’. Maar ja, dat paste niet.

Interessant: doe je het goed, vallen de lezers erover.

Yep. Zoals een eindredacteur/koppenmaker liet weten: ‘Taal verandert. Wij hoeven geen rekening te houden met mensen die blijkbaar niet willen aanvaarden dat meerdere vormen goed zijn. Overigens ben ik best conservatief als het om aanvaardbare vernieuwingen gaat.  Als ik bijvoorbeeld ‘impact’ tegenkom, ben ik helemaal niet blij. Daar zijn heel goede Nederlandse woorden voor.

Komt dat wel eens voor dan?

Jazeker, hier nog, uit de krant van 14 februari:

beter43_2 
Weer niet fout, en vooral een kwestie van smaak, maar het kan in elk geval makkelijk vervangen worden door ‘invloed’, ‘effect’ of ‘werking’.
Zo zijn er mensen die onwel worden van het alom opduikende woordje ‘focussen’ en alle afleidingen daarvan. En sommige lezers ergeren zich aan het modernisme waarin alles ‘über’ heet: ‘überhip’.

Leuk, een lijstje gruwelwoordjes. Gaat erin als koek, bij onze strenge lezers.
Gaan we nog eens aan werken.

Anders nog iets?

Zeker. Een echt anglicisme, maar dan ook hartstikke fout. Aangedragen door – what’s in a name – lezer Ruud Engelander. Hier struikelde hij over, in de krant van 8 februari:
 

beter43_3

 Diplomatieke kabels?

Diplomatieke kabels. Van het Brits/Amerikaanse ‘cables’. Bijna net zo erg als de ‘Bush-administratie’ waarover je vroeger nog wel eens las (en nu gelukkig nooit meer).
Zoals Engelander schreef: ‘Mogelijk heeft de schrijver te lang in een Engelssprekende omgeving geleefd, maar een ‘cable’ is toch wat anders dan een ‘kabel’. Tenzij het woord in de betekenis van ‘bericht’ inmiddels in de Nederlandse taal is opgenomen, maar daarvan heeft men mij in ieder geval nog niet op de hoogte gesteld.’
Niet meer doen dus.

Right.

 Jean-Pierre Geelen is beroepskijker van de Volkskrant

Advertenties

Stage mogelijk bij Vonk

Vonk, het achtergrond- en opiniekatern bij De Volkskrant op zaterdag, heeft plaats voor een stagiair.

Vonk beoogt gids in chaos te zijn, zonodig de blik te doen kantelen en onderbelichte onderwerpen te agenderen. Je werkt nauw samen met een kleine redactie bestaande uit Kustaw Bessems en Dirk Jacob Nieuwboer en met een fotoredacteur, vormgever en eindredacteuren. En iets minder nauw met de hele rest van de Volkskrantredactie en het grote netwerk van externe medewerkers.

Werkzaamheden
– Grotere achtergrondverhalen schrijven
– Af en toe de rubriek ‘Lopend Vuur’ maken, over hoe nieuws zich verspreidt
– Bloggen
– Kleinere (eind)redactionele werkzaamheden
Vereisten
– Je kunt drie originele stukken laten zien waaruit je geschiktheid blijkt, genre onbelangrijk
– Je bent slim, gedreven, geen kuddedenker. Werkt hard  en zelfstandig. Kunt tegen kritiek
– Je twittert en bent internet savvy
– In je mail staat één ding over jou dat niet met journalistiek te maken heeft en nieuwsgierig maakt

Het is niet nodig dat je een journalistieke opleiding volgt of hebt gevolgd, maar dat kan natuurlijk wel.

De stage is in beginsel full time. De duur van de stage is in overleg en je ontvangt hiervoor de reguliere stagevergoeding. Begindatum in overleg, kan op zeer korte termijn.

De stageplek is inmiddels vergeven. Er kan niet meer gesolliciteerd worden.

Vragen en aanmeldingen (liefst bondig) kunnen naar Kustaw Bessems, chef Vonk, via vonk@volkskrant.nl

Einde cookiemuur

laurens_klein4Sinds een klein uur is het zover: hardnekkige cookieweigeraars lopen niet meer op Volkskrant.nl tegen die bloedirritante cookiepopup op. Bezoekers van de sites van de Persgroep (Volkskrant.nl, Trouw.nl, AD.nl, Parool.nl, Tweakers.nl) zien in plaats van de zogenoemde cookiemuur een informatiestrook waarbij bezoekers stilzwijgend akkoord kunnen gaan met de plaatsing van coookies op hun computer.

De Persgroep plaatste begin januari schermen rond haar sites om zo te voldoen aan de strenge Nederlandse cookiewet, een maatregel die niet ongemerkt voorbij ging. Uitgevers en online bezoekers klaagden over de hinderlijke rode en groene knoppen.

De ergernis bereikte ook de Tweede Kamer waar de afgelopen weken discussie ontstond  over de gevolgen van de wet. Minister Henk Kamp van Economische Zaken liet gisteravond weten dat hij binnen een maand een versoepeling van de wet wil voorleggen aan de Tweede Kamer. Specialisten stellen dat de politiek gewoon niet goed heeft nagedacht over de strenge wet.

In afwachting daarvan haalt De Persgroep de cookiemuur neer en past het de Europese richtlijn toe. Bezoekers kunnen het nieuwe informatiestrookje negeren en verder klikken. Bij het oude scherm was dat niet mogelijk. Geen toestemming betekende geen toegang.

Overigens gebruiken wij – in tegenstelling tot bijvoorbeeld Telegraaf en Sanoma (Startpagina, NU.nl, Kieskeurig) geen tracking cookies voor advertentiedoeleinden. Over deze tracking cookies – waar internetters over een heel netwerk worden gevolgd – is het meest te doen. Wel worden er tracking cookies gebruikt voor social media.

cookiebalk

Laurens Verhagen / Hoofdredacteur Volkskrant.nl

Goed volk hyperlinkt

laurens_klein4Publistat Mediaonderzoek publiceerde (linkje) vandaag een rapport (linkje naar pdf) over de mate waarin de verschillende kranten (en Geenstijl) naar elkaar verwijzen. Hierin wordt onder andere opnieuw (link naar Sargasso)geconstateerd dat Geenstijl veel verwijst naar kranten (bedoeld wordt: de sites van de kranten, waarop heel veel stukken staan die níet op papier worden gepubliceerd) via zogenoemde hyperlinks (hyperlink).

Dat doet Geenstijl inderdaad goed. Ik zou durven zeggen dat dit zelfs altijd een van de aantrekkelijke factoren is geweest van het voormalige shocklog.

Maar er zijn meer redenen om naar hartelust te linken. Transparantie is een belangrijke. Je laat je lezer zien waar het nieuws vandaan komt. Een andere is: credits geven aan de oorspronkelijke maker van het nieuws. Weinig frustrerender voor een redacteur als een andere titel er met je nieuws vandoor gaat (het zogenoemde witwassen van het nieuws) zonder je daarvoor te belonen via op zijn minst een duidelijke bronvermelding, maar liever nog met een link.

De Amerikaanse journalist Jeff Jarvis vatte het belang van linken in 2007 samen in zijn sindsdien veelvuldig aangehaalde adagium ‘Cover what you do best, link to the rest’. En zo is het.

Althans, zo zou het moeten zijn. Nog altijd hebben veel journalisten heel veel moeite met het linken naar met name concurrenten. Hier worden dan vaak enigmatische argumenten voor gebruikt, zoals:  we jagen onze bezoekers weg. Anderen zien het blijkbaar als brevet van onvermogen. Liever schrijven ze een stuk over en laten de bron achterwege. Wat – ook weer vandaag – op de berichtensite Twitter steevast leidt tot het nodige gemopper van al dan niet vermeend gedupeerde journalisten (hier, hier en hier).

Dit stukje is helaas nog steeds geen open deur. Wat voor blogs usance is, is dat voor aan traditionele media gelieerde sites blijkbaar nog altijd niet; hoe minder links hoe beter. En dat noemen we suboptimaal.

bronvermeldingnos

 Laurens Verhagen – Hoofdredacteur Volkskrant.nl

Meest gelezen: Beatrix. En sliploze interviewster

De afgelopen week was de week van de abdicatie. Het woord dat iedereen ineens al jaren bleek te kennen. De top10 van de meest gelezen berichten op Volkskrant.nl werd niet geheel verrassend totaalgedomineerd door Beatrix. Van de tien berichten gingen er acht over Beatrix. De nummer 1 was – en dat is wel weer verrassend – níet het bericht van de abdicatie zelf, maar het bericht over de beste grappen die hierover op de sociale media rondzongen.

De enige andere twee berichten gingen over de sliploze interviewster en het opiniestuk ‘De euro is helemaal niet goed voor onze welvaart’.

top10week5_2013

Laurens Verhagen – Hoofdredacteur Volkskrant.nl

Beter: een stap zetten

De lezer Jan Berendsen uit Swolgen (tussen Venray en Venlo in Noord-Limburg)

Wat schrijft hij? Dat de koningin en de Volkskrant over iets soortgelijks struikelen. De koningin, aldus Berendsen, zei in haar toespraakje vorige week: ‘Het lijkt mij een goed moment om deze stap, die ik al enige jaren overweeg, nu daadwerkelijk te nemen.’

En wij? Wij hadden twee dagen later dit boven een stuk staan:

beter42 

Wat is het punt van de lezer? Dat ‘een besluit nemen’ en ‘een stap zetten’

vaste uitdrukkingen zijn. ‘Of ben ik een oude zeur en maakt niemand zich meer druk over deze stijlfouten?’

Zeg het maar. Nee, de lezer is geen oude zeur. Een besluit neem je en een stap zet je in het Nederlands. Een stap maken of een stap nemen is onjuist.

Verandert dat dan nooit? Ongetwijfeld wel. De invloed van het Engels speelt daarbij een rol. Net zoals dat een rol speelt bij het maken van de fout. In het Engels is het correct ‘to take steps’ (over ‘to make (a) step(s)’ ben ik minder zeker). Bij wie dat veel hoort of gebruikt, gaat dat blijkbaar zo vast in het hoofd zitten dat hij in het Nederlands de letterlijke vertaling ervan gaat gebruiken. Gebeurt dat vaak genoeg, dan vinden we het ooit niet verkeerd meer. Maar dat wordt vaak ten onrechte als argument gebruikt om iets te mogen gebruiken, want dit soort taalveranderingen gaat langzamer dan je denkt. Zo is het in dit geval altijd genoemde voorbeeld ‘groter als’ nog altijd niet geaccepteerd.

Tip om dit soort fouten te vermijden? Lastig, tenzij je bezig bent met het vertalen van een interview of met het redigeren van een vertaalde tekst. In bovenstaande twee voorbeelden gold dat niet, maar vaak duiken dit soort fouten (ook  ‘make  a decision’ / ‘een beslissing maken’) juist dan op.

Verder nog iets? Ja. Lezer A.H.G. Gebbink uit Nijkerk constateerde twee ernstige gevallen van recidive (zie Beter 40*), uit de krant van 30 januari (p3) en 31 januari (p4).

beter42_2

Houdt het dan nooit op? Taalveranderingen gaan langzaam, ik zei het al.

Bart Koetsenruijter – redactie V / kunst

 

Ombudsvrouw: seksspecial komt uit de lucht vallen

 

margreetvermeulenSex sells. Maar afgelopen zaterdag even niet. De krant kreeg naar schatting vijftien opzeggingen vanwege het ‘platvloerse’ en ‘pornografische’ karakter van de seksspecial van Volkskrant Magazine. ‘Niet meer doen’, adviseert een lezer via de mail. ‘Niet leuk, niet interessant. Hoort niet bij de Volkskrant. Meer iets voor Panorama.’

Even de puntjes op de i. Onder pornografie versta ik afbeeldingen en beschrijvingen van seks die bedoeld zijn om seksueel te prikkelen. Smaken verschillen natuurlijk, maar de teksten en afbeeldingen in het gewraakte Magazine waren moeilijk zinnenprikkelend te noemen. Ik denk aan het interview waarin pornoster Bobbi Eden vertelt over haar anale verkrachting op de filmset en aan de verwrongen vrouwenlichamen van de Duitse kunstenaar Boris Hoppek. De penispraatjes en de best wel gore plaatjes bij de reportage over de cursus Nieuwe Tantra Seks waren evenmin lustopwekkend.

Porno was het dus niet. Een ander veelgehoord argument van lezers om het Magazine dit keer ‘ongelezen in de prullenbak te gooien’, is dat seks niet thuis hoort in de krant. Daar is de redactie het niet mee eens. ‘We schuwen geen enkel thema dat bij het leven hoort’, aldus een eindredacteur van het Magazine. ‘Opvoeding, liefde, misdaad, de verdeling van huishoudelijke taken en seks. Het hoort er allemaal bij.’

Ook een vibratortest? De eindredacteur: ‘Ja. Niet toen ze slechts verkrijgbaar waren in seksshops. Maar wel nu ze bij de Bijenkorf in het schap liggen.’ De hoofdredacteur sluit zich daarbij aan. ‘Die dingen worden wijd en zijd gebruikt, ook door onze lezers en dus is een serieuze test op zijn plaats. Ik vind het goed dat het Volkskrant Magazine dat durft.’

De eindredacteur van het Magazine haast zich overigens te verklaren dat de redactie heeft onderschat dat termen als neuken en prammen nog steeds vulgair worden gevonden. ‘Lezers vinden dat soort woorden niet passen in de kop boven een artikel. Ik denk dat we ons daar in hebben vergist.’ Ook over de hoeveelheid expliciete seksverhalen heeft de redactie achteraf twijfels. ‘We hebben misschien wel erg veel seks over de lezer uitgestrooid.’ Inderdaad, hier is niet op de rem getrapt.

De redactie schuwt terecht geen enkel thema. Ook over seks moet de krant en het Magazine de lezer informeren. Zeker in een tijd waarin een nieuwe preutsheid de kop op lijkt te steken, waarover u ook in de krant hebt kunnen lezen. Over jongens die na het voetballen niet meer samen bloot durven douchen. Over de Erasmus Universiteit die naaktschilderijen uit de lunchruimte weghaalt. Of over sauna’s waar tegenwoordig op sommige dagen badkleding moet worden gedragen.

Maar verhalen over heikele thema’s liggen al gauw onder het vergrootglas. Er moet wel kwaliteit worden geboden. Alleen maar confronteren of verstrooien is niet voldoende. Van een kwaliteitskrant mogen lezers verwachten dat een seksspecial ingaat op discussies die rond dit thema spelen. En die zijn er. Denk aan de onvrede over de seksualisering van de samenleving. Of vrouwelijk sekstoerisme. Of onderzoek van toonaangevende instituten waaruit blijkt dat stellen met een langdurige relatie anno 2013 beduidend minder seks hebben dan stellen in de jaren negentig. Daar willen Volkskrantlezers heus wel over lezen.

Maar de seksspecial van het Magazine komt uit de lucht vallen. Er wordt niets betoogd, niets onderzocht, niets nieuws gesignaleerd.

De chef van het Magazine vindt dat dit soort ‘journalistieke normen’ niet voor het Magazine gelden. ‘De thema’s moeten actueel zijn. Dat is wat anders dan dat ze in de actualiteit zijn’, aldus de chef. De hoofdredacteur prijst juist de kwaliteit van de verhalen in de seksspecial. Het overzicht van het wetenschappelijk onderzoek naar de functie van de vrouwenborst, vond hij interessant en geestig. En een reportage van binnenuit over tantraseks had hij nog nergens anders gelezen. ‘Het Magazine beschrijft op lichte wijze de tijdgeest en doet dat hier ook.’

Ten slotte wilden lezers weten waarom de krant met een seksspecial kwam. ‘Omdat het buiten koud is’, stond op de cover. Zo’n drogreden pikken de lezers niet. Ze verdenken de krant ervan over seks te schrijven omdat seks verkoopt. Niet altijd dus.
‘Een serieuze vibratortest in de krant is op zijn plaats’