Ombudsvrouw over de zaak-Perquin

door vkredactieblog

margreetvermeulenSommige artikelen hebben al een hele geschiedenis voor ze in de krant komen. Over interviews waarin mensen zich niet herkennen, wordt vaak flink gesteggeld. Ze hebben het wel gezegd, maar niet zo bedoeld. Lastige materie. Ook bij het schrijven van verhalen die negatief zijn voor personen of instellingen, staan journalisten vaak onder grote druk om hun verhaal in te trekken of te wijzigen.

Het is soms een hele kunst om dan de rug recht te houden. Dreigende rechtszaken zijn geen pretje. Het is allemaal dagelijkse kost op een krant. Op de economieredactie is de druk het grootst. Het bedrijfsleven is relatief machtig en heeft doorgaans juristen in huis.

Er is één bedrijf waarvan de krant op voorhand weet dat het pakweg 60 duizend euro aan advocatenrekeningen gaat kosten om erover te schrijven. Ongeacht wat er in het stuk komt te staan. ‘Pure intimidatie’, zegt de hoofdredacteur.

Afgelopen zaterdag plaatste de krant een artikel met een wel heel roerige voorgeschiedenis. Daarin wordt de identiteit onthuld van Patricia Perquin, een ex-prostituee die succes heeft met boeken en columns over haar tijd als publieke vrouw op de Wallen. Ze adviseerde de gemeente Amsterdam over het prostitutiebeleid. Inmiddels is er een tv-serie over haar belevenissen in de maak.

In werkelijkheid heet ze Valerie Lempereur, een ex-journaliste en ex-uitgeefster met een verleden dat door schandalen is omgeven. Volgens het artikel kan Lempereur vrijwel onmogelijk vierenhalf jaar als prostituee gewerkt hebben omdat die jaren deels samenvielen met de periode waarin ze haar uitgeverij bestierde in Antwerpen. Bovendien kent niemand haar op de Wallen. ‘Haar columns en boeken zijn niet uit het leven gegrepen. Ze heeft nooit op de Wallen gewerkt’, aldus de verslaggeefsters.

Als de conceptversie van het artikel klaar is, willen de verslaggeefsters Lempereur vragen stellen. Maar die schakelt meteen een advocaat in die met een kort geding publicatie wil voorkomen. De veiligheid van Lempereur zou in gevaar komen als haar echte naam bekend wordt.

Uit het vonnis blijkt dat de rechter denkt dat die angst terecht kan zijn, tenminste als het echt haar ervaringen zijn die ze heeft opgeschreven. Dan kan haar bescherming zwaarder wegen dan de vrijheid van meningsuiting. Maar in het bestek van een kort geding kan de rechter niet bepalen of de columns en boeken van Lempereur authentiek zijn. Daarom gaat de rechter in op het voorstel van de krant om het verhaal uit te stellen en eventueel aanvullend onderzoek te doen. Het (nieuwe) stuk zal 48 uur voor publicatie worden voorgelegd aan Lempereur zodat die kan proberen het via een tweede kort geding uit de krant te houden.

In dat tweede kort geding kreeg de Volkskrant toestemming het artikel af te drukken. De argumentatie van de rechtbank weten we pas op 22 maart, als het vonnis wordt gepubliceerd.

Is de veiligheid van Lempereur niet iets waarvan de krant zich – ook zonder rechtszaken – rekenschap moet geven? ‘Natuurlijk’, zegt de hoofdredacteur. ‘We beschermen soms mensen door ze anoniem in de krant te zetten. Maar er is geen enkele aanwijzing dat Lempereur gevaar loopt. Er zijn andere ex-prostituees die onder hun echte naam dezelfde misstanden aan de kaak stellen. En Lempereur heeft in 2012 een radio-interview gegeven met haar eigen stem. Dat doe je niet als je echt bang bent.’

Is het sop de kool wel waard, vroegen andere media zich af. Wie is Valerie Lempereur nu helemaal? En zo belangrijk was haar rol als adviseur van de gemeente Amsterdam nu ook weer niet.

De kwestie valt niet in de categorie groot nieuws, erkent de hoofdredacteur. ‘Maar het is wel opmerkelijk dat je een omstreden verleden kunt uitwissen, een nieuwe identiteit aannemen en succesvol worden met half fictieve schrijfsels die je als het ware verhaal verkoopt, en dat de burgemeester van Amsterdam dan zegt dat ze precies weergeven wat er op de Wallen gebeurt.’

De kwestie-Perquin was geen halszaak. Maar dat is niet het punt. Zodra de krant een kwestie opmerkelijk of belangrijk genoeg vindt om die te publiceren, moet men daaraan vasthouden. Ongeacht hoeveel druk er ook op de redactie wordt uitgeoefend.

Margreet Vermeulen is Ombudsvrouw van de Volkskrant

Advertenties