Ombudsvrouw over Yunus: krant verslikt zich

door vkredactieblog

margreetvermeulenDe verslaggever die het bericht tikte: ‘Hof: Yunus moest terug naar zijn ouders’, zit dezer dagen slecht in zijn vel. ‘Ik heb mij vergist. Ik dacht dat ik alle valkuilen in dit bloedlinke dossier had vermeden. Ik heb mij gebaseerd op onafhankelijke bronnen: twee gerechtelijke vonnissen uit 2007. Maar toch ben ik nat gegaan.’

Op 20 maart krijgt de verslaggever een tip van mensen achter de website ‘Jeugdzorg Dark Horse’, een kritische site over jeugdzorg. De site beschikt over twee vonnissen in de zaak Yunus. Ze zijn oud (2007). Maar ze barsten van de interessante details die nieuw licht op de zaak kunnen werpen. De verslaggever aarzelt eerst of hij Dark Horse wel betrouwbaar genoeg vindt.

Zodra hij de vonnissen leest, gaat hij om. ‘Dit moet in de krant’, oordeelt hij en hij vindt eigenlijk dat de redactie in Amsterdam in actie moet komen. Maar de verslaggeefster met jeugdzorg in haar portefeuille is met vakantie. Helaas was er geen andere verslaggever aangewezen om deze heikele kwestie uit te diepen. De politiek redacteur gaat daarom zelf aan de slag.

Hij concentreert zich op de kritiek op jeugdzorg in deze stukken. Die kritiek staat haaks op de uitlatingen van vicepremier Asscher dat uithuisplaatsingen in Nederland zo zorgvuldig gebeuren.

De rechtbank signaleert dat jeugdzorg belangrijke onderzoeken met grote vertraging heeft ingebracht. Met als gevolg dat de ouders zich oneerlijk behandeld voelden. En het hof zet vraagtekens bij de conclusie van jeugdzorg dat de biologische ouders in 2007 niet in staat zijn om de (oudste) kinderen de vereiste verzorging te geven.

Als de verslaggever zich tot die observaties had beperkt, was er geen probleem geweest. Echter, in één adem voegt hij aan het bericht toe dat zowel de rechtbank als het hof in 2007 oordeelden dat Yunus terug moest naar zijn eigen ouders. Dát klopt niet. Het hof heeft de terugkeer bevolen van de twee oudere broertjes van Yunus. Omdat in het vonnis de term ‘de minderjarigen’ wordt gebruikt, denkt de verslaggever dat om alle drie kinderen gaat.

Over Yunus wordt geen oordeel van het hof gevraagd omdat partijen de uitspraak van de lagere rechtbank accepteren. Die luidt dat eerst onderzoek moet worden gedaan naar het joch voordat er sprake kan zijn van een terugkeer.

De verslaggever heeft uit dit vonnis ten onrechte afgeleid dat de rechtbank de terugkeer van Yunus gelast. Hij zegt op het verkeerde been te zijn gezet door een passage in het vonnis over de pedagogische kwaliteiten van de ouders. Jeugdzorg meent dat die niet voldoende zijn om terugkeer mogelijk te maken. De rechtbank ziet op dat moment ‘onvoldoende grond’ voor die conclusie. Maar dat Yunus terug naar huis moest, dat schrijft de rechtbank niet.

Iedereen maakt fouten. Maar wie trapt er op de rem als verslaggevers een fout (dreigen te) maken? In dit geval: niemand. De chef nieuwsdienst zag ’s avonds dat de chef verslaggeverij zich inhoudelijk met het stuk bemoeide en hield zich om die reden afzijdig. De chef verslaggeverij stelde kritische vragen aan de verslaggever en kreeg de verzekering dat de auteur in het stuk duidelijk zou maken dat de twee gewraakte vonnissen slechts een momentopname vormen in een juridisch steekspel dat ruim zeven jaar duurde en waarin (circa) 18 vonnissen (!) zijn geveld.

Dat heeft de verslaggever gedaan, in de laatste drie alinea’s. Daarin werd ook de afloop van dit juridisch treurspel gemeld, namelijk dat het hof de ouders in januari 2012 inmiddels ook ongeschikt en onmachtig achtte om hun taken als opvoeders te vervullen. Helaas werden die laatste alinea’s door de eindredactie (ruimtegebrek) geschrapt.

Ondertussen werd de krantekop wel flink aangescherpt. De verslaggever wilde in zowel het stuk als de kop de nadruk leggen op het feilen van jeugdzorg. Maar de koppenmaker vond het – volkomen terecht — veel opzienbarender dat in deze zaak een vonnis van het hof werd genegeerd. En zo kwam de onjuiste informatie ook nog in de kop.

Een bedrijfsongeval, pur sang. Gelukkig geeft de krant de fout toe, ruimhartig.

Margreet Vermeulen is ombudsvrouw van de Volkskrant

Advertisements