Ombudsvrouw: waarom uw brief de krant niet haalt

door vkredactieblog

margreetvermeulenSommige lezers verbazen zich erover dat ze ‘nooit’ de krant halen met hun ingezonden brieven. Sta ik soms op een zwarte lijst? Is het omdat ik vrouw ben? Kan de krant geen kritiek incasseren? En/of: deugt die brievenredacteur wel voor zijn vak?

Om inzicht te krijgen in het afwijzingsbeleid heb ik alle afgewezen en ingezonden mails gelezen van 6 tot en met 14 mei. Dat waren er samen ‘slechts’ 179, vanwege de meivakantie en Hemelvaart. Meestal zijn het drie tot vier keer zoveel. Jaarlijks gaat het naar schatting om zo’n 22 duizend mails en 500 (soms nog handgeschreven) brieven.

Zelfs in deze stille tijden wordt nog geen kwart van de brieven geplaatst. Van sommige brieven is het overduidelijk waarom ze over de rand vallen. Laat ik daarmee beginnen.

Nogal wat mails gaan niet over de krant en/of de actualiteit, maar over derden. Terecht drukt de krant geen mails af waarin Pauw en Witteman ‘vervelende kereltjes’ worden genoemd of waarin Mart Smeets wordt gefileerd. Sowieso maken brieven met een hoge zuurgraad weinig kans, en scheldbrieven geen enkele. Dat geldt ook voor pamflettistische brieven met veel hoofdletters en uitroeptekens, brieven met complottheorieën en brieven op rijm. Briefschrijvers die twee alinea’s nodig hebben om op gang te komen, hebben pech. En een interessante overdenking over de troonswisseling is te laat op 7 mei.

De brievenpagina wil een afspiegeling zijn van de brieven die binnenkomen. Dat is goed gelukt, in deze meiweek. Aan de pagina is prima af te lezen wat de (schrijvende) lezers in meerderheid bezighoudt. Ik denk aan de hervorming van de ouderenzorg, het plan om een ‘second opinion’ niet langer te vergoeden, de strafbaarstelling van de illegaliteit. Als de opvattingen in de lezersmails sterk uiteenlopen, is dat ook terug te zien op de brievenpagina.

De brievenredacteur probeert zware en lichte kost af te wisselen. Met als gevolg dat een doorwrocht epistel over de AWBZ het soms aflegt tegen een speels stukje over oldtimers. Dat is voor de getroffen auteur niet leuk, maar het komt de leesbaarheid van de pagina wel ten goede.

Dat de krant geen kritiek kan incasseren, gaat niet op voor de onderzochte week. Van de 43 brieven die werden geplaatst, waren er twaalf ronduit kritisch over de krant. Over slechte koppen die de lading niet dekken; rekenfouten; te veel Ajax in de krant; te veel Ferguson, te grote foto’s en ‘stupide’ opiniestukken. In de mailbox zaten 28 negatieve mails op een totaal van 179. Er werden dus relatief veel kritische mails geplaatst.

Lezers die de krant complimenteren, haalden minder vaak de krant. Van de acht complimentjes werden er twee geplaatst. Die waren vooral bestemd voor columnisten.

Maken vrouwen minder kans? Van de 43 geplaatste brieven waren er twaalf van vrouwen. De brievenredactie treft geen blaam, want er kwamen slechts 25 brieven van vrouwen binnen (op de 179). Dat er dan toch nog twaalf worden afgedrukt, betekent dat vrouwen aanzienlijk meer kans maken de krant te halen dan mannen. Niet omdat de brievenredactie positief discrimineert. Er wordt niet naar de sekse van de auteur gekeken. Hoewel, de brievenredacteur weet dat wat dat betreft op hem wordt gelet: over een pagina met alleen maar brieven van mannen krijgt hij klachten. Van zowel lezers als redactie.

En dan nu: de zwarte lijst. Die is er, natuurlijk. Elke organisatie kent haar vaste stalkers die vele tientallen mails per week versturen of dagelijks de boel bij elkaar schelden. Maar als u op die lijst staat, weet u dat – of kunt u dat weten. Dan heeft de brievenredactie u meermalen gevraagd niet te schelden of de redactie niet dagelijks meerdere malen te mailen. Als u niet aan dat verzoek voldoet, volgt plaatsing op de zwarte lijst.

Afgewezen worden is nooit leuk. Helemaal niet door een redactie die geen tijd heeft dat te beargumenteren. Vaak valt er trouwens niets uit te leggen, want veel afgewezen brieven voldoen aan de criteria maar halen vanwege ruimtegebrek niet de krant. Dat kan de brievenredacteur niet aan 22 duizend briefschrijvers persoonlijk uitleggen.

Nogal wat afgewezen auteurs dringen aan op uitbreiding van de brievenpagina’s. Daar ben ik niet voor. Er is genoeg ruimte om recht te doen aan de stem van de lezer. En daar gaat het om.

Margreet Vermeulen is Ombudsvrouw van de Volkskrant en behandelt vragen, klachten, op- en aanmerkingen over de inhoud van redactionele pagina’s en over journalistieke aanpak.
ombudsvrouw@volkskrant.nl

Advertenties