Ombudsvrouw over de zaak-Zimmerman: liegen en bedriegen?

door vkredactieblog

margreetvermeulenDe zaak van de Amerikaanse burgerwacht Zimmerman is een mijnenveld aan emoties, vooral in de VS, maar ook in Nederland. Een abonnee stuurde mij een link naar het rechts-conservatieve weblog De Dagelijkse Standaard met daarin het artikel: ‘De Volkskrant liegt en bedriegt over zaak-Zimmerman‘.

De Amerikaanse burgerwacht schoot de zwarte tiener Trayvon Martin dood en werd vrijgesproken. Vooral de Volkskrant zou de kwestie hebben aangegrepen om Amerika af te schilderen als een racistisch land, waar blanken zonder problemen een zwarte overhoop kunnen schieten. De abonnee is het hartgrondig met die kritiek eens.

Volgens hem begint het al met het benoemen van de burgerwacht als ‘blank’ (Volkskrant) of ‘blanke hispanic’ door CNN. Met die termen zou een deel van de pers de kwestie-Zimmerman doelbewust in een raciale context willen plaatsen.

De afkomst van Zimmerman wordt op verschillende manieren beschreven. Sommige media laten zijn afkomst weg. Andere media gebruiken de term hispanic, wat zoveel betekent als afkomstig uit een Spaanstalig land. Op internet wordt heftig gedebatteerd over de ‘juiste’ etnische classificatie.

De correspondent van de Volkskrant in de VS houdt vast aan zijn keuze. ‘De moeder van Zimmerman is Peruaans, zijn vader een Amerikaan. Dat maakt hem een blanke latino. Daar blijf ik bij, wat anderen ook zeggen.’

De correspondent ontkent dat hij de term ‘blanke burgerwacht’ heeft gebruikt om de raciale component in de zaak te benadrukken. De plaatsvervangend hoofdredacteur vindt die verdachtmaking zelfs ‘enigszins lachwekkend’.

Ongeacht welk etnisch stempel de media gebruiken, de kwestie-Zimmerman riep hoe dan ook raciale spanningen op. Eerst omdat de man niet werd vervolgd. Toen hij onder druk van de zwarte gemeenschap alsnog werd vervolgd en vrijgesproken, kwam de zwarte gemeenschap opnieuw in verzet. De massale demonstraties tegen het vonnis zijn niet door de pers georkestreerd of uitgelokt – tenminste: dat heb ik nergens gelezen.

De pers heeft die protesten wel uitgebreid verslagen. Ook de correspondent van de Volkskrant heeft de woede beschreven van de zwarte gemeenschap. En terecht, want de spanningen liepen in de VS hoog op. Obama riep niet voor niets op om de kalmte te bewaren.

Verslag doen van de woede van zwarte Amerikanen betekent niet dat de krant die woede deelt. Verslag doen van de gepolariseerde raciale verhoudingen in de VS betekent niet dat de krant er een schepje bovenop doet.

De heftige beschuldigingen op De Dagelijkse Standaard en Twitter zijn tekenend voor het wantrouwen jegens de media. Wantrouwen dat in deze kwestie werd gevoed door de linkse Amerikaanse omroep MSNBC. Die heeft gerommeld met een transcript van een telefoontje tussen de burgerwacht en de politie om te ‘bewijzen’ dat Zimmerman achter de tiener aan ging omdat de jongen zwart was. Terwijl Zimmerman zoiets niet heeft gezegd. MSNBC heeft inmiddels excuses gemaakt.

Een vergelijking met de berichtgeving in gezaghebbende kranten als The Wall Street Journal en de International Herald Tribune leert dat de Volkskrant niet wezenlijk anders verslag heeft gedaan dan deze kwaliteitskranten. Ook deze kranten concluderen dat deze zaak aantoont hoe heftig de raciale spanningen in de VS zijn.

Wel bieden deze kranten meer details over de rechtszaak, waardoor de vrijspraak begrijpelijker wordt. De Volkskrant volstaat met de melding dat de vrijspraak logisch te noemen is, vanwege het gebrek aan ooggetuigen op het fatale moment. Beknopt, maar juist.

In The Wall Street Journal krijgen de zwarte leiders er in opiniesecties soms flink van langs omdat ze de zaak-Zimmerman aangrijpen om de suggestie te wekken dat de VS een land vormen waar blanken nog altijd vrijwel probleemloos een zwarte tiener kunnen doodschieten.

Zulke stukken, vanuit een ander perspectief geschreven, hadden niet misstaan in de Volkskrant. Maar daar gaat het nu niet om, het kan altijd beter. De hamvraag is of de krant een evenwichtig beeld schetste van de zaak-Zimmerman en het rumoer eromheen.

Het antwoord is ja.

Margreet Vermeulen is ombudsvrouw van de Volkskrant en behandelt vragen, klachten, op- en aanmerkingen over de inhoud van redactionele pagina’s en over journalistieke aanpak.

Advertenties