Ombudsvrouw over twitterende journalisten

door vkredactieblog

margreetvermeulenOp Twitter noemde een Volkskrantverslaggeefster de nieuwe lijsttrekker van 50Plus in het Europees Parlement onlangs een principeloze zakkenvuller. ‘Kan hij lekker blijven profiteren van riant EP-salaris’, twitterde ze verder. Over de val van Henk Krol blogde een andere Volkskrantredacteur ‘I couldn’t care less‘. (Dat laat mij koud.) Het was zijn antwoord op de vraag of de Volkskrant er met onthullingen over Krol misschien op uit was de voorman van de Ouderenpartij beentje te lichten.

‘Ik ben niet zo thuis in de journalistieke ethiek (…) maar het doet mij verdriet dat de Volkskrant dit toestaat’, mailde een lezer. Andere lezers kregen door deze tweets de indruk dat de Volkskrant een ‘vete’ uitvecht met ouderenpartijen. ‘Mogen Volkskrantjournalisten gewoon alles bloggen en twitteren wat ze willen?’, willen lezers weten.

De hoofdredactie vindt het belangrijk dat redacteuren actief zijn op sociale media. Al was het alleen maar omdat het een uitstekende manier is om contact te leggen met (een deel van) de lezers. Twitterende en bloggende journalisten dragen bovendien bij aan de naamsbekendheid van de krant. Gedragsregels of protocollen zijn er (nog) niet. Behalve dan dat redacteuren geen primeurtjes mogen weggeven. Die moeten éérst in de krant en/of op de site.

Net als bij de meeste andere media moeten Volkskrantjournalisten zelf uitzoeken wat kan en wat niet kan op sociale media. En dat is niet zonder gevaren. Cornald Maas mag geen commentaar meer geven bij het songfestival. De TROS vond dat hij te ver ging met de tweet: ‘grappige exportprodukten heeft Nederland: sieneke, joran vd sloot, de pvv’. Ook bij CNN moest een senior-verslaggeefster een tweet met ontslag bekopen. Ze had uiting gegeven aan haar respect voor een overleden kopstuk van Hezbollah. Volgens CNN lag toen haar reputatie als onafhankelijk journalist aan diggelen.

Media die wel een protocol hebben voor weblogs en Twitter, zoals de BBC, benadrukken dat die regels niet van beton zijn, omdat het landschap van de sociale media snel verandert. En inhoudelijk komt het BBC-protocol niet veel verder dan het advies aan journalisten de reputatie van de BBC in de gaten te houden en geen domme dingen te doen.

Bij de Volkskrant is de chef van de politieke redactie de enige die in een gesprek met verslaggevers wijst op de gevaren van (vooral) twitteren. Een van zijn belangrijkste adviezen: ‘Nooit twitteren met meer dan twee biertjes op. En wees voorzichtig met het ventileren van je mening. Je laadt snel de verdenking op je dat je als journalist of als krant andere bedoelingen hebt dan de waarheid te achterhalen. Dat is slecht voor de geloofwaardigheid en onafhankelijkheid van de krant. Verslaggevers op de politieke redactie mogen bijvoorbeeld ook geen (actief of passief) lid zijn van een politieke partij.’

Andere chefs gaan er losser mee om. De chef wetenschap, zelf een verwoed twitteraar en blogger, benadrukt dat journalisten ook maar gewoon mensen zijn. In zijn profiel op Twitter staat dan ook: Chef wetenschap de Volkskrant, blogger, columnist maar twittert als mens. Dat klinkt sympathiek, maar zodra het woord Volkskrant in je profiel staat, of als je volgers en vrienden weten dat je voor de krant werkt, dan moet je er rekening mee houden dat elke tweet effect kan hebben op je professionele reputatie. En dus ook op die van de krant.

De verslaggeefster die twitterde dat de nieuwe lijsttrekker van 50Plus in het EP een zakkenvuller is, zegt dat ze met haar tweet refereerde aan een onthullend artikel over de man op de financiële site Das Kapital (uit de Geen Stijl-familie). ‘Ik schrijf bovendien over economie, niet over Europese politiek. Daarom lijkt deze tweet mij geen probleem. Maar los daarvan is het als journalist steeds belangrijker om online actief te zijn, om een profiel op te bouwen, contact te leggen met lezers. Dat lukt niet met nietszeggende tweets.’

Maar wie niet nietszeggend wil zijn, hoeft nog niet te gaan beledigen.

Inmiddels werkt de hoofdredactie aan een twitterdocument om verslaggevers enig houvast te geven. Wat mij betreft staat daarin dat verslaggevers voorzichtig moeten zijn met het ventileren van meningen, vooral op Twitter. Want een mening van 140 tekens is doorgaans niet meer dan een kreet.

De Ombudsvrouw behandelt vragen, klachten, op- en aanmerkingen over de inhoud van redactionele pagina’s en over journalistieke aanpak

Advertenties