Redactieblog Volkskrant

Ombudsvrouw over twitterende journalisten

margreetvermeulenOp Twitter noemde een Volkskrantverslaggeefster de nieuwe lijsttrekker van 50Plus in het Europees Parlement onlangs een principeloze zakkenvuller. ‘Kan hij lekker blijven profiteren van riant EP-salaris’, twitterde ze verder. Over de val van Henk Krol blogde een andere Volkskrantredacteur ‘I couldn’t care less‘. (Dat laat mij koud.) Het was zijn antwoord op de vraag of de Volkskrant er met onthullingen over Krol misschien op uit was de voorman van de Ouderenpartij beentje te lichten.

‘Ik ben niet zo thuis in de journalistieke ethiek (…) maar het doet mij verdriet dat de Volkskrant dit toestaat’, mailde een lezer. Andere lezers kregen door deze tweets de indruk dat de Volkskrant een ‘vete’ uitvecht met ouderenpartijen. ‘Mogen Volkskrantjournalisten gewoon alles bloggen en twitteren wat ze willen?’, willen lezers weten.

De hoofdredactie vindt het belangrijk dat redacteuren actief zijn op sociale media. Al was het alleen maar omdat het een uitstekende manier is om contact te leggen met (een deel van) de lezers. Twitterende en bloggende journalisten dragen bovendien bij aan de naamsbekendheid van de krant. Gedragsregels of protocollen zijn er (nog) niet. Behalve dan dat redacteuren geen primeurtjes mogen weggeven. Die moeten éérst in de krant en/of op de site.

Net als bij de meeste andere media moeten Volkskrantjournalisten zelf uitzoeken wat kan en wat niet kan op sociale media. En dat is niet zonder gevaren. Cornald Maas mag geen commentaar meer geven bij het songfestival. De TROS vond dat hij te ver ging met de tweet: ‘grappige exportprodukten heeft Nederland: sieneke, joran vd sloot, de pvv’. Ook bij CNN moest een senior-verslaggeefster een tweet met ontslag bekopen. Ze had uiting gegeven aan haar respect voor een overleden kopstuk van Hezbollah. Volgens CNN lag toen haar reputatie als onafhankelijk journalist aan diggelen.

Media die wel een protocol hebben voor weblogs en Twitter, zoals de BBC, benadrukken dat die regels niet van beton zijn, omdat het landschap van de sociale media snel verandert. En inhoudelijk komt het BBC-protocol niet veel verder dan het advies aan journalisten de reputatie van de BBC in de gaten te houden en geen domme dingen te doen.

Bij de Volkskrant is de chef van de politieke redactie de enige die in een gesprek met verslaggevers wijst op de gevaren van (vooral) twitteren. Een van zijn belangrijkste adviezen: ‘Nooit twitteren met meer dan twee biertjes op. En wees voorzichtig met het ventileren van je mening. Je laadt snel de verdenking op je dat je als journalist of als krant andere bedoelingen hebt dan de waarheid te achterhalen. Dat is slecht voor de geloofwaardigheid en onafhankelijkheid van de krant. Verslaggevers op de politieke redactie mogen bijvoorbeeld ook geen (actief of passief) lid zijn van een politieke partij.’

Andere chefs gaan er losser mee om. De chef wetenschap, zelf een verwoed twitteraar en blogger, benadrukt dat journalisten ook maar gewoon mensen zijn. In zijn profiel op Twitter staat dan ook: Chef wetenschap de Volkskrant, blogger, columnist maar twittert als mens. Dat klinkt sympathiek, maar zodra het woord Volkskrant in je profiel staat, of als je volgers en vrienden weten dat je voor de krant werkt, dan moet je er rekening mee houden dat elke tweet effect kan hebben op je professionele reputatie. En dus ook op die van de krant.

De verslaggeefster die twitterde dat de nieuwe lijsttrekker van 50Plus in het EP een zakkenvuller is, zegt dat ze met haar tweet refereerde aan een onthullend artikel over de man op de financiële site Das Kapital (uit de Geen Stijl-familie). ‘Ik schrijf bovendien over economie, niet over Europese politiek. Daarom lijkt deze tweet mij geen probleem. Maar los daarvan is het als journalist steeds belangrijker om online actief te zijn, om een profiel op te bouwen, contact te leggen met lezers. Dat lukt niet met nietszeggende tweets.’

Maar wie niet nietszeggend wil zijn, hoeft nog niet te gaan beledigen.

Inmiddels werkt de hoofdredactie aan een twitterdocument om verslaggevers enig houvast te geven. Wat mij betreft staat daarin dat verslaggevers voorzichtig moeten zijn met het ventileren van meningen, vooral op Twitter. Want een mening van 140 tekens is doorgaans niet meer dan een kreet.

De Ombudsvrouw behandelt vragen, klachten, op- en aanmerkingen over de inhoud van redactionele pagina’s en over journalistieke aanpak

Advertenties

Freelancers gezocht voor Volkskrant.nl

De Volkskrant zoekt werkstudenten voor freelanceklussen in de avonduren.  Het betreft ondersteunende werkzaamheden voor de internetredactie.

Minimaal twee, maximaal drie avonden in de week, van 18.00 tot 23.00 uur.

Vereisten:  wekelijks en per direct beschikbaar, nauwkeurig, snel en ervaren met computersytemen,  journalistieke belangstelling, wonende in of nabij Amsterdam.

Belangstelling? Stuur uiterlijk 22 november CV en motivatie naar j.kieft@volkskrant.nl

 

Nieuwe app: tien artikelen uit de krant van morgen

laurens_kleinBij de Volkskrant zijn we het afgelopen jaar erg druk geweest met het bedenken en ontwikkelen van nieuwe digitale producten. Daar is nog niets van zichtbaar, maar binnenkort gaan we los en zal het publiek de eerste uitingen van onze vernieuwingsdrift kunnen proeven.

Nog dit jaar lanceren we een zogenoemde ‘preview-app’ waarin we iedere avond tien artikelen uit de krant van de volgende dag selecteren. Dat zal uiteraard niet het laatste nieuws zijn. Nieuws wordt immers altijd gelijk online gepubliceerd.

Al eerder vertelden we over onze nieuwe site, die begin volgend jaar het licht zal zien. Het gaat om veel meer dan een nieuw jasje. Waar site en krant nu nog twee geheel aparte werelden zijn, zullen ze elkaar bij de nieuwe site ontmoeten. In de woorden van Philippe Remarque: “In feite creëren wij een nieuwe digitale krant die alle kwaliteiten heeft van de papieren krant, plus alle voordelen van het internet zoals deelbaarheid, interactie en video. Een krant ook die 24 uur per dag verandert.”

Op dit moment maken we inhoudelijk een prima site met nieuws, liveblogs en achtergronden. Maar al het moois van de krant is er niet op te zien. Dat gaat we anders doen. De tijd dat je een foto moest maken van een interessant artikel om dat te delen op Twitter of Facebook zal snel voorbij zijn.

Bij dit alles zal het nieuws altijd gratis zijn. Achtergronden, analyses en dergelijke zullen deels betaald zijn, althans voor niet-abonnees. Zij zullen toegang tot de gehele site kunnen kopen per dag, week of maand. Een dagpas gaat 89 cent kosten. Hiervoor krijgt de lezer toegang tot al het moois dat we te bieden hebben. Niet alleen nieuws en achtergronden, maar ook een uitgebreide cultuuragenda en alle recensies.

De mensen die toch de voorkeur geven aan het kopen van een los artikel, kunnen bij Blendle terecht. De Volkskrant heeft inmiddels besloten definitief mee te doen met deze digitale kiosk waarin ook andere uitgevers meedoen.

Tot slot: uiteraard nemen we ook onze mobiele app onder handen en zal er een tabletapp komen. Nog heel even geduld.

Een interview met Remarque over alle nieuwe ontwikkelingen is te zien bij Mediafacts.nl.

Preview van onze nog te lanceren nieuwsapp

Laurens Verhagen is hoofdredacteur van Volkskrant.nl

Preview van onze nog te lanceren nieuwsapp

 

Zwarte Piet zorgt voor beste maand ooit op Volkskrant.nl

laurens_kleinZwarte Piet mag dan momenteel te kampen hebben met een serieus imagoprobleem; hij domineerde afgelopen maand ondertussen wel met speels gemak het nieuws. Zeker op Volkskrant.nl. Als we naar de top10 van meest gelezen berichten kijken, dan wordt de complete top3 gedomineerd door Zwarte Piet.

Andere populaire berichten handelden over de arts uit Tuitjenhorn (twee berichten), het Mazelen-slachtoffer, de spionagezaak en wintertijd. Berichten over de storm vielen net buiten de toplijst.

Al met al was de maand oktober in termen van unieke bezoekers de beste maand ooit voor Volkskrant.nl. Voor het eerst in onze geschiedenis kwamen we boven de 4 miljoen uit.

De hele lijst:

1. Geen twijfel: ‘Zwarte Piet stamt af van kindslaven’

2. ‘Zwarte Piet is nooit een slaaf geweest’

3. ‘Zwarte Piet-discussie laat zien: zwarte pijn is minder waard dan wit plezier’

4. Wintertijd begint weer. Maar wat als we de klok niet terugzetten?

5. Co-assistent: ‘Hij trok ook wel eens een zak over iemands hoofd’

6. Grote onrust onder artsen na zelfmoord geschorste collega

7. ‘De Zeurpiet kan nog wel gelijk hebben’

8. ‘Jullie hebben geen idee van omvang Amerikaanse spionage in Nederland’

9. Slachtoffer mazelen (17) koos bewust voor God

10. Zwarte Piet toch welkom in Amsterdam-Zuidoost ondanks motie

Laurens Verhagen is hoofdredacteur van Volkskrant.nl

Nieuwe ‘krantenapp’ Volkskrant

laurens_kleinKrantenapp. Alleen het woord al. Maar toch. Vandaag hebben we een update van deze zogenoemde krantenapp beschikbaar gesteld voor iOS. Deze biedt een aantal verbeteringen ten opzichte van de vorige versie. In de eerste plaats zijn de stabiliteit en snelheid verbeterd. Daarnaast zijn er wat veranderingen bij de instellingen, zoals een andere plek voor het instellen van de lettergrootte.

Tot slot is het nu ook mogelijk om kranten waarvan je niet wil dat ze na een tijdje automatisch worden verwijderd te ‘locken’.

Sommige mensen vinden het overigens suboptimaal dat we nog steeds een 1 op 1-kopie van de krant als app aanbieden. Hiermee zouden uitgevers hetzelfde doen als automakers in hun begindagen: een kopie maken van iets bestaands. Destijds was dat de paardenkoets. En wat deden ze: ze ontwierpen een koets zonder paarden.

Hetzelfde zouden uitgevers nu doen met dit soort archaïsche apps. In de woorden van Alexander Pleijter (kersverse  lector journalistiek en innovatie aan de Fontys Hogeschool in Tilburg): het papierloze krantsyndroom.

Hier is echter iets anders aan de hand. Wij zijn van mening dat je je lezer beide moet bieden: een prachtige tablet-app die alle interactieve mogelijkheden biedt die internet heeft en optimaal gebruik maakt van apparaat-specifieke navigatie. Ik ben de eerste om toe te geven dat we dit nu nog niet bieden aan de lezer. Sterker nog: we hebben nu überhaupt nog geen tablet-nieuwsapp. Wel een nieuwsapp voor mobieltjes.

Begin volgend jaar komen we met een geheel nieuwe site, mobiele apps en tabletapps. Daarnaast zal echter ook de ouderwetse krantenapp beschikbaar blijven.

Daar zit een idee achter. Veel lezers geven namelijk nog altijd de voorkeur aan iets wat lijkt op wat ze kennen: de krant. Volgens onderzoek zou dat vooral zijn vanwege de betrouwbaarheid, herkenbaarheid en zelfs het overzicht.

Daarnaast blijkt dat het publiek meer geld over heeft voor de 1 op 1-vertaling van de krant. Aan hippe Flipboard- of Zite-achtige apps kleeft kennelijk te veel het stempel van gratis.

Enfin. Wie zijn wij om ons publiek niet te geven waar het behoefte aan heeft? Wij gaan beide doen.

UPDATE 30 oktober: De ontwikkelaars melden me het volgende: “Bij de release van de krantenapps hebben we een aantal klachten ontvangen van gebruikers die hun gedownloade kranten kwijt waren na het updaten naar de laatste versie. Het probleem doet zich enkel voor bij gebruikers die bij de instellingen hebben gekozen om hun krant nooit te verwijderen. Voor de app hebben we de ‘what’s new’ tekst aangepast met de melding deze update niet door te voeren. Er volgt snel een nieuwe update.”

Preview van onze nog te lanceren nieuwsapp

Preview van onze nog te lanceren nieuwsapp

Laurens Verhagen is hoofdredacteur van Volkskrant.nl

Hoe ging het met Henk Krol en Publeaks?

Foto: Roos Trommelen

Foto: Roos Trommelen

Henk Krol heeft ontslag genomen als fractielid van ouderenpartij 50PLUS, en dat gebeurde naar aanleiding van het artikel dat ik vanochtend schreef in de Volkskrant.

Hoe is die publicatie tot stand gekomen? Daarover staat bij bij de twee artikelen al wat informatie: de tip kwam naar de Volkskrant via website Publeaks. Ik heb bronnen gezocht die de informatie zouden kunnen bevestigen – en dat uiteindelijk dus ook deden.

Dat klinkt iets eenvoudiger dan het was, en de rol van ‘Publeaks’ spreekt tot de verbeelding. Maar het wekt, blijkt onder meer uit de hoeveelheid tweets daarover, ook verwarring. Laat me uitleggen hoe het ging.

De tip die twee weken geleden, op donderdag 24 september anoniem op onze Publeaks-laptop binnenkwam, was gestuurd aan de Volkskrant en NRC Handelsblad. Zo werkt de gezamenlijke klokkenluiderssite: je kunt als bron meerdere media tegelijk aanvinken.

Voor ons journalisten is dat niet leuk. Als je je collega’s wilt voorblijven, word je gedwongen tot een razendsnelle triage en dreig je veel tijd te verliezen aan het ‘voor de zekerheid’ checken van tips waarvan je vooraf uit ervaring weet dat ze vermoedelijk tot niets leiden.

De tip over het pensioengat van oud-medewerkers van de Gay Krant was kort, en er zaten geen documenten bij. Hij leek afkomstig uit de tweede hand. Het niet-afdragen van pensioenpremie zou gebeurd zijn in de vroege jaren negentig. Ik had veel ander werk te doen, maar het moest dan maar even. Op Linkedin zocht ik naar oud Gay Krant-redacteuren uit genoemde periode.

Zo kreeg ik de belangrijkste eindredacteur uit die tijd aan de telefoon. Hij wist van niks en kon me ervan overtuigen dat áls er zoiets zou zijn gebeurd, dat op de kleine redactie van toen echt wel besproken zou zijn. Ik zocht contact met de curator van de Gay Krant. Die liet weten het verhaal evenmin te kennen.

Die tip was dus onjuist.Dat de Volkskrant geen echte onderzoeksredactie meer heeft, is op zo’n moment lastig. Wie kan tijd vrij maken om een vermoedelijk onjuist bericht verder te verifiëren? Aan de andere kant: als het wáár zou zijn, zou pensioenverdediger Henk Krol wel iets uit te leggen hebben.

Nog steeds tussen de bedrijven door heb ik samen met datajournalist Sybren Kooistra een lijstje aangelegd van andere oud-medewerkers, op basis van hun profielen in Facebook, Linkedin en –nota bene – Hyves. Eén medewerker zei ‘het gerucht te kennen’, maar zelf van niets te weten (wat later niet bleek te kloppen trouwens). Ik vroeg of ik via hem een mail kon sturen aan personen die er mogelijk wél wat van zouden weten. Dat gebeurde.Enkele dagen later meldde zich iemand die het verhaal wilde vertellen. Dat moest anoniem vanwege de geheimhoudingsverklaring die alle medewerkers hebben moeten ondertekenen. Via media-advocaat Jens van den Brink probeerde ik te achterhalen in hoeverre het faillissement van de Gay Krant nog iets aan die verklaring veranderde. Dat bleef een beetje hangen: de kans dat de curator de boete zou gaan innen is piepklein, maar bestaat formeel wel. De bronnen wilden toch liever anoniem.

Oud-medewerkers van de Gay Krant hebben meerdere redenen om hun verhaal niet ‘on the record’ te willen vertellen, zeiden ze. Velen zijn freelancer en willen niet bekend staan als recalcitrant of lastpost. Sommigen werken voor de doorstart van de Gay Krant onder een nieuwe eigenaar. Anderen hebben op een of andere manier nog zakelijke relaties met Krol, zo werd me verteld.

Maar de documenten die de Publeaks-lekker er helaas niet had bijgedaan, kon ik via hen wel krijgen.Was er druk om snel te publiceren? Eigenlijk niet. Ik wilde eerst alle bewijsstukken en gesproken hebben met alle betrokkenen, ook het pensioenfonds, de curator, de toenmalige accountant en natuurlijk Henk Krol zelf. Tijdens die gesprekken merkte ik trouwens al snel dat ik de enige was die navraag deed.Was de Volkskrant uit op de val van Henk Krol? Ik heb wel gemerkt dat weinigen die val zouden betreuren, maar voor mezelf sprekend; nee, I couldn’t care less. Het is gewoon zijn eigen schuld.

Dit artikel verscheen eerder op het eigen blog van Jeroen Trommelen.

Ombudsvrouw over ‘frivool nieuws’

margreetvermeulenDe Volkskrant en smeuïg nieuws. Het is en blijft een ongemakkelijke combinatie. Zie het bericht: ‘Diederik Samsom gaat scheiden, het sprookje van de gezinsman is uit’, van afgelopen dinsdag. Niet de scheiding van Samsom stond centraal in dit bericht op pagina 7, maar de vraag of serieuze media dit wel of niet moeten melden – en het debat daarover op de sociale media.

Daarmee had de Volkskrant de scheiding van Samsom dus ook in de kolommen gemeld. Via een omweg. ‘Een beetje hypocriet’, vonden sommige lezers.

Het is waar dat de Volkskrant vaak een omweg gebruikt om frivool nieuws te melden. De scheiding van Rafael en Sylvie van der Vaart werd op dezelfde manier verpakt. Niet de scheiding zelf, maar de gretigheid waarmee Duitse media zich op de Promi Trennung stortten, was het nieuws in de Volkskrant. Iets dergelijks speelde bij het bericht ‘Jan Kees de Jager aan de man’ in mei 2011. Nadat De Jager, destijds minister van Financiën, in een interview met De Telegraaf ‘uit de kast’ was gekomen, wilde de Volkskrant niet achterblijven en meldde ook deze krant dat de bewindsman een vriend had – en dus homo was.

De politieke redactie bestrijdt dat zij de scheiding van Samsom via een ‘omweg’ de krant in heeft gefietst. ‘Het nieuws van de scheiding lag al sinds maandagmiddag op straat. Daags erna probeer je als Volkskrant iets nieuws aan de berichtgeving toe te voegen. Logisch’, aldus de chef parlement.

Dat is wel logisch, maar in dit geval heel lastig. Want meer nieuws over (achtergronden en oorzaken van) de scheiding is pas echt privé en past echt niet in de kolommen van een serieuze krant. Wat wel in het bericht kwam, was een soort verklaring van de krant om uit te leggen waarom de scheiding van Samsom de krant had gehaald.

Volgens het bericht vervaagt de grens tussen politiek en privé. Sommige politici doen er zelf hard aan mee door hun privéleven politiek in te zetten. Samsom bijvoorbeeld heeft zich in 2012 in een campagnefilmpje aan de kiezers gepresenteerd als de gezinsman. Daarmee wordt het automatisch nieuws als ‘het sprookje van de gezinsman’ uit is, vindt de chef van de Haagse redactie.

Volgens mij presenteerde Samsom zich in dat filmpje vooral als vader. ‘De volgende generatie zijn voor mij twee hele concrete gezichtjes’, zei hij. Zijn kinderen zijn ‘zijn inspiratie’ en hij blijft ook na de scheiding voor ze zorgen. Zijn vrouw kwam nauwelijks in beeld en op geen enkel moment ter sprake.

Maar los daarvan, met deze uitgebreide verklaring in het bericht wekt de krant de indruk zich te verontschuldigen voor de berichtgeving over de scheiding. En zo intiem is een wijziging van de burgerlijke staat van een politicus nu ook weer niet.

Zolang er maar niet wordt geschreven of gespeculeerd over de oorzaken van de scheiding. Daar heeft de lezer echt niets mee te maken.

Recent onderzoek laat trouwens zien dat het met die personalisering van politiek nieuws wel meevalt. Volgens het omvangrijke onderzoeksproject Omstreden Democratie van de NWO (Nederlandse Organisatie voor Wetenschappelijk Onderzoek) is de politieke journalistiek de afgelopen vijftien jaar professioneler geworden. De aandacht is in die periode juist inhoudelijker geworden en minder gericht op politici als persoon.

Ook de Nederlandse Nieuwsmonitor zette onlangs kanttekeningen bij de vrees dat de ‘poppetjes’ de aandacht afleiden van de inhoud. Uit hun onderzoek blijkt dat een aanzienlijk deel van het gepersonaliseerde nieuws in campagnetijd wel degelijk ook inhoudelijk van aard is.

En de kiezers? Terwijl in moderne campagnes alle aandacht is gericht op de lijsttrekkers, stemt de kiezer steeds vaker op een poppetje dat veel minder zichtbaar is in verkiezingstijd. Een of de vijf kiezers passeert immers de lijsttrekker via het uitbrengen van een voorkeursstem.

Soms kan de krant niet om het privéleven van politici heen. Als Mark Rutte gaat trouwen, zal deze krant dat opschrijven. Want de partner van de premier krijgt automatisch een publieke rol als ‘first lady’, zelfs al probeert ze zich net zo onzichtbaar te maken als Bianca Balkenende en Rita Kok. De scheiding van Samsom mag ook best gemeld. Maar liever zonder omweg.

De Ombudsvrouw behandelt vragen, klachten, op- en aanmerkingen over de inhoud van redactionele pagina’s en over journalistieke aanpak.
ombudsvrouw@volkskrant.nl.

 

Klacht Flecha tegen Volkskrant deels gegrond verklaard

De Raad voor de Journalistiek heeft een klacht van de Spaanse wielrenner Juan Antonio Flecha tegen de Volkskrant deels gegrond en deels ongegrond verklaard. Volgens de raad had de Volkskrant in het betwiste artikel meer inzage moeten geven in het onderzoek dat aan de geuite beschuldigingen is voorafgegaan. De eis tot rectificeren is afgewezen.

De klacht gaat over het artikel ‘Juan Antonio Flecha was klant van dopingarts Fuentes‘ dat op 3 april dit jaar in de krant stond. De Volkskrant baseert zich in het stuk op ‘onderzoek naar de Spaanse dopingzaak Operación Puerto’. Flecha ontkent dat hij doping heeft gebruikt, meent dat er onvoldoende grondslag voor de beschuldigingen bestaat en eist een rectificatie.

Naar aanleiding van een zitting op 14 juni concludeert de raad dat de Volkskrant tijdens die bijeenkomst aannemelijk heeft gemaakt dat er voldoende grondslag bestond om over Flecha te berichten zoals de krant dat heeft gedaan. Rectificatie is dus niet nodig.

De krant had alleen in het artikel de beschuldigingen beter moeten onderbouwen in het stuk. De verslaggevers hebben niet expliciet vermeld dat ze zich baseerden op gesprekken met diverse bronnen (meer dan drie) en uitgebreid documentenonderzoek. De verslaggevers hebben hun conclusies te veel als vaststaand feit gepresenteerd, meent de raad.
Wel wordt het begrijpelijk en toelaatbaar genoemd dat de krant gebruikmaakt van anonieme bronnen. ‘De raad houdt er rekening mee dat de wielerwereld een kleine wereld is, waarin het voor betrokkenen schadelijk kan zijn om bepaalde informatie te delen.’

Ophef op Twitter over liveblogs

laurens_klein4Je kan er de klok op gelijk zetten: iedere keer dat een nieuwssite een liveblog start, volgt het commentaar dat dit voor deze gelegenheid niet gepast is. Zo vandaag ook bij het trieste nieuws over het overlijden van Friso. Verschillende nieuwssites – waaronder NU.nl, Volkskrant.nl en  NOS.nl – startten gelijk na het bekendworden van het nieuws een liveblog.

Misschien dat het deze keer kwam door de combinatie van ‘live’ en ‘overlijden’, maar ook nu weer regende het protesten op Twitter. Het starten van een liveblog zou ‘banaal’ zijn. Anderen wisten te vertellen dat het medium liveblog hier niet voor bedoeld is.

ophef2

Laat me uitleggen waarom ook wij hebben gekozen voor het starten van een liveblog, náást de reguliere berichtgeving, zoals een nieuwsbericht, fotoserie of postuum. Volgens mij moet je je als journalist altijd afvragen welke vorm het meest geschikt is om iets te vertellen. Een liveblog is heel geschikt als er in relatief korte tijd enorm veel informatie binnenkomt over een bepaald onderwerp.

ophef3

In dit geval waren dat de reacties. Vandaar dat we bij Volkskrant.nl hebben gekozen voor een liveblog van de reacties. Een liveblog is een heel handig middel om puur chronologisch de laatste ontwikkelingen onder elkaar te zetten, in dit geval de reacties. Bij een gewoon nieuwsartikel zou de lezer al snel het overzicht kwijt raken.

Dan is er nog het punt van de critici die aanvoeren dat al deze reacties uiterst voorspelbaar zijn en dat ze niemand interesseren. Wat dit betreft, kan ik verwijzen naar onze livestatistieken. Die tonen glashard aan dat onze lezers wel degelijk in deze – al dan niet voorspelbare – reacties geïnteresseerd zijn. Dat kunnen we leuk vinden of niet, maar het is nu eenmaal de realiteit.

ophef5

friso

Ik vermoed dat het ongerief vooral zit in het expliciete gebruik van de term ‘liveblog’. Op televisie staat ook niet knipperend in beeld dat we naar live-tv kijken. Vroeger zag je nog wel eens bij de obscuurdere zenders het wat jeukende ‘live opgenomen’, maar dat is weer een heel ander verhaal.

Tot slot: nee, we beginnen een liveblog niet om geld te verdienen.

ophef1

 

Laurens Verhagen is hoofdredacteur van Volkskrant.nl

Ombudsvrouw over de zaak-Zimmerman: liegen en bedriegen?

margreetvermeulenDe zaak van de Amerikaanse burgerwacht Zimmerman is een mijnenveld aan emoties, vooral in de VS, maar ook in Nederland. Een abonnee stuurde mij een link naar het rechts-conservatieve weblog De Dagelijkse Standaard met daarin het artikel: ‘De Volkskrant liegt en bedriegt over zaak-Zimmerman‘.

De Amerikaanse burgerwacht schoot de zwarte tiener Trayvon Martin dood en werd vrijgesproken. Vooral de Volkskrant zou de kwestie hebben aangegrepen om Amerika af te schilderen als een racistisch land, waar blanken zonder problemen een zwarte overhoop kunnen schieten. De abonnee is het hartgrondig met die kritiek eens.

Volgens hem begint het al met het benoemen van de burgerwacht als ‘blank’ (Volkskrant) of ‘blanke hispanic’ door CNN. Met die termen zou een deel van de pers de kwestie-Zimmerman doelbewust in een raciale context willen plaatsen.

De afkomst van Zimmerman wordt op verschillende manieren beschreven. Sommige media laten zijn afkomst weg. Andere media gebruiken de term hispanic, wat zoveel betekent als afkomstig uit een Spaanstalig land. Op internet wordt heftig gedebatteerd over de ‘juiste’ etnische classificatie.

De correspondent van de Volkskrant in de VS houdt vast aan zijn keuze. ‘De moeder van Zimmerman is Peruaans, zijn vader een Amerikaan. Dat maakt hem een blanke latino. Daar blijf ik bij, wat anderen ook zeggen.’

De correspondent ontkent dat hij de term ‘blanke burgerwacht’ heeft gebruikt om de raciale component in de zaak te benadrukken. De plaatsvervangend hoofdredacteur vindt die verdachtmaking zelfs ‘enigszins lachwekkend’.

Ongeacht welk etnisch stempel de media gebruiken, de kwestie-Zimmerman riep hoe dan ook raciale spanningen op. Eerst omdat de man niet werd vervolgd. Toen hij onder druk van de zwarte gemeenschap alsnog werd vervolgd en vrijgesproken, kwam de zwarte gemeenschap opnieuw in verzet. De massale demonstraties tegen het vonnis zijn niet door de pers georkestreerd of uitgelokt – tenminste: dat heb ik nergens gelezen.

De pers heeft die protesten wel uitgebreid verslagen. Ook de correspondent van de Volkskrant heeft de woede beschreven van de zwarte gemeenschap. En terecht, want de spanningen liepen in de VS hoog op. Obama riep niet voor niets op om de kalmte te bewaren.

Verslag doen van de woede van zwarte Amerikanen betekent niet dat de krant die woede deelt. Verslag doen van de gepolariseerde raciale verhoudingen in de VS betekent niet dat de krant er een schepje bovenop doet.

De heftige beschuldigingen op De Dagelijkse Standaard en Twitter zijn tekenend voor het wantrouwen jegens de media. Wantrouwen dat in deze kwestie werd gevoed door de linkse Amerikaanse omroep MSNBC. Die heeft gerommeld met een transcript van een telefoontje tussen de burgerwacht en de politie om te ‘bewijzen’ dat Zimmerman achter de tiener aan ging omdat de jongen zwart was. Terwijl Zimmerman zoiets niet heeft gezegd. MSNBC heeft inmiddels excuses gemaakt.

Een vergelijking met de berichtgeving in gezaghebbende kranten als The Wall Street Journal en de International Herald Tribune leert dat de Volkskrant niet wezenlijk anders verslag heeft gedaan dan deze kwaliteitskranten. Ook deze kranten concluderen dat deze zaak aantoont hoe heftig de raciale spanningen in de VS zijn.

Wel bieden deze kranten meer details over de rechtszaak, waardoor de vrijspraak begrijpelijker wordt. De Volkskrant volstaat met de melding dat de vrijspraak logisch te noemen is, vanwege het gebrek aan ooggetuigen op het fatale moment. Beknopt, maar juist.

In The Wall Street Journal krijgen de zwarte leiders er in opiniesecties soms flink van langs omdat ze de zaak-Zimmerman aangrijpen om de suggestie te wekken dat de VS een land vormen waar blanken nog altijd vrijwel probleemloos een zwarte tiener kunnen doodschieten.

Zulke stukken, vanuit een ander perspectief geschreven, hadden niet misstaan in de Volkskrant. Maar daar gaat het nu niet om, het kan altijd beter. De hamvraag is of de krant een evenwichtig beeld schetste van de zaak-Zimmerman en het rumoer eromheen.

Het antwoord is ja.

Margreet Vermeulen is ombudsvrouw van de Volkskrant en behandelt vragen, klachten, op- en aanmerkingen over de inhoud van redactionele pagina’s en over journalistieke aanpak.